Hayatın evrelerinden biri olan ölüm ve ölenin kaybı karşısında insanoğlunun acısını ifade etme şekilleri çeşitli biçimlerde ortaya konulmuştur. Bu ifade edişin edebî şekli mersiyelerdir. Mersiyeler bir nevi ölen kişinin, kaybedilen varlığın ardından yapılan güzellemelerdir. Kaybedilen varlığın iyilikleri, meziyetleri, yaşarken sergilediği başarıları ve ayırt edici özellikleri çoğu zaman abartıya kaçacak şekilde sıralanmıştır. Bu şiirler padişah, şehzade, devlet büyüğü, din lideri, akraba ya da arkadaş için yazılabildiği gibi kaybedilen şehirler için de yazılmıştır. İnsan ve mekânlardan başka hayvanlar için yazılmış mersiyeler de vardır. Bunlardan biri de 16. yüzyıl şairlerinden Meâlî tarafından yazılmıştır. Meâlî, kaynaklarda neşeli mizaçlı, hafif meşrep, görenlerin gülmeden duramadığı, köse bir adam olarak tanımlanmıştır. Şiirlerinde, hicve ve mizaha devrin anlayışını zorlayacak ölçüde yer vermiştir. Meâlî, acı veren bir durum olan ölümün edebî ifadesi olan mersiye türünü, ince ve zarif zekâsıyla “Mersiye-i Gürbe” adlı 21 bentlik şiirinde hicvetmiştir/eleştirmiştir. Osmanlı mersiye geleneğinin abartılı unsurlarını mübağalalı bir şekilde, ölmüş olan kedisi üzerinden mizahį bir üslūpla eleştirmektedir. Çalışmamızın amacı, aslında ilk anda güldüren bu 21 bentlik kedi mersiyesinin mersiye edebiyatına mizahį bir hiciv/eleştiri olduğunu klasik mersiye kalıpları ve bölümleri üzerinden ortaya koymaktır.

Süleyman Demirel Üniversitesi, Klaipeda State Universityof Applied Sciences-Europe