oz CBS KULLANILARAK LİKYA YERLEŞİMLERİNİN İNCELENMESİ Aydın, Ervin Kenan Yüksek Lisans, Arkeometri Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Vedat Toprak Ocak 2006, 120 sayfa Bu çalışma, antik yerleşimlerle bu yerleşimlerin sahip olduğu topoğrafik, kaya ve toprak tipleri gibi fiziksel ve çevresel parametreler arasındaki ilişkileri incelemekte ve henüz lokasyonları belli olmayan antik Likya yerleşimleri için lokasyonlar önermektedir. Bu çalışmada modern yerleşimler de dahil edilerek zaman içinde bölge insanlarının yeni yerleşim kurarken dikkate aldıkları parametrelerin değişip değişmedikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada kullanılan veritabanı üç topoğrafik değer (yükseklik, eğim, bakı), kaya türü, toprak türü, antik yerleşimler ve modern yerleşimleri içermektedir. Çalışmada, antik ve modern yerleşimler için uzaklık ve yoğunluk analizi, morfoloji analizi, her iki yerleşim için de kaya ve toprak türlerinin dağılım analizi ve görülebilirlik analizi yapılmıştır. Bu analizlerin sonuçları antik yerleşimlerin doğu, güneydoğu ve güney yönlere dönük olduğunu, eğimi 0-13 derece arasında kalan düzlüklere kurulduğunu, ve yüksekliklerinin 0-1000 m arasında değiştiğini göstermektedir. Yerleşimlerin birbirleri arasındaki ortalama uzaklıkları 7 km'dir. Ayrıca daha çok alüvyonlu veya kireçtaşlı kaya tipleri ile kalınlığı 20 cm'den daha fazla olan toprak türleri tercih edilmiştir. Bu analizlerin sonucunda bazı kurallar belirlenmiş ve tüm Likya bölgesi için bu kurallar uygulanarak yerleri bilinmeyen antik yerleşimlerin lokasyonları tahmin etmeye çalışılmıştır. Bu analizlerin sonucunda Akdeniz kıyısında bazı lokasyonlar belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Likya, CBS, morfoloji, kaya, toprak

ABSTRACT EXAMINING THE LYCIAN SITES BY USING GIS Aydın, Ervin Kenan M.Sc., Department of Archaeometry Supervisor: Prof. Dr. Vedat Toprak January 2006, 120 pages This study investigates the relationship between the ancient settlements (in Lycia) and physical environmental parameters including topography, rock and soil types using GIS. Modern settlements are also included in the study to analyze if the response has changed to these parameters from past to the present. The databases created in the study include three topographic attributes (elevation, slope and aspect), rock type, soil type, ancient settlements and modem settlements. Analyses performed in the study involve distance and density analyses of ancient and modern settlements, morphological analysis, distribution of ancient and modern settlements within the rock and soil types, and visibility analysis of ancient settlements. Results of the analyses suggest that the ancient sites are located on the east, southeast, south facing and flat surfaces at slope values of 0 to 13 degrees within the elevation range of 0 to 1000 m. The average distance between the cities is 7 km preferably located over alluvium or limestone rock types with the soil types having thickness more than 20 cm. A set of decision rules are derived from the ancient settlements using above mentioned data layers to predict location of unknown settlements. This analysis indicated a few locations along the Mediterranean coast. Key words: Lycia, GIS, morphology, rock, soil IV

132