Michalik Joanna, Zawadka Magdalena, Wolski Dariusz, Stanisławek Andrzej, Węgorowski Paweł. The professional stress of nurses employed in medical institutions in the Lublin Region. Journal of Education, Health and Sport. 2017;7(8):296-308. eISSN 2391-8306. DOI http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.847992 http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs/article/view/4732 The journal has had 7 points in Ministry of Science and Higher Education parametric evaluation. Part B item 1223 (26.01.2017). 1223 Journal of Education, Health and Sport eISSN 2391-8306 7 © The Authors 2017; This article is published with open access at Licensee Open Journal Systems of Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Poland Open Access. This article is distributed under the terms of the Creative Commons Attribution Noncommercial License which permits any noncommercial use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original author(s) and source are credited. This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License (http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits unrestricted, non commercial use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited. This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License (http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits unrestricted, non commercial use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited. The authors declare that there is no conflict of interests regarding the publication of this paper. Received: 01.08.2017. Revised: 02.08.2017. Accepted: 24.08.2017. Stres zawodowy pielęgniarek zatrudnionych w placówkach opieki medycznej na terenie województwa lubelskiego The professional stress of nurses employed in medical institutions in the Lublin Region Joanna Michalik ¹, Magdalena Zawadka 2, Dariusz Wolski 3, Andrzej Stanisławek 1, Paweł Węgorowski 1 1 Katedra Onkologii i Środowiskowej Opieki Zdrowotnej, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 2 Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 3 Katedra Anatomii i Histologii Zwierząt, Wydział Medycyny Weterynaryjnej, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Autor do korespondencji: Joanna Michalik JoannaMichalik21@wp.pl STRESZCZENIE Wprowadzenie: Pielęgniarstwo, jako zawód związany z ochroną i ratowaniem życia jawi się, jako szczególnie trudny, złożony i wielozadaniowy. W jego specyfikę wpisanych jest wiele specyficznych obciążeń, do których zaliczyć można przede wszystkim występowanie sytuacji nieprzewidywalnych, zagrażających zdrowiu i życiu pacjentów. Wszystko to powoduje, że zawód pielęgniarki staje się zawodem szczególnie stresogennym. Z badań wynika bowiem, że na skutek stresu zawodowego wiele pielęgniarek skarży się na problemy zdrowotne i zaburzenia w sferze fizycznej, psychicznej, emocjonalnej i społecznej. Znaczna grupa pielęgniarek funkcjonuje też w pracy doświadczając objawów syndromu wypalenia zawodowego Cel pracy: Główny problem badawczy pracy dotyczy źródeł stresu, jaki wstępują w pracy badanych pielęgniarek oraz w jaki sposób osoby badane radzą sobie ze stresem. Materiał i metodyka: Badania przeprowadzono w 2015 roku. Objęto nimi 150 pielęgniarek zatrudnionych w szpitalach oraz przychodniach zdrowia, znajdujących się na terenie województwa lubelskiego. W celu określenia źródeł stresu badanych pielęgniarek wykorzystano zmodyfikowaną skalę: Sytuacja w miejscu pracy M. Frese, umożliwiającą diagnozę czterech podstawowych źródeł stresu zawodowego tj. związanych z: wykonywaną pracą; środowiskiem fizycznym; środowiskiem społecznym oraz innymi czynnikami stresogennymi. Wyniki: Z przeprowadzonych badań wynika, iż czynnikami najbardziej obciążającymi w pracy badanych pielęgniarek są: zbyt duża ilość pracy, zbyt duża presja czasu podczas wykonywania zadań, ponoszenie zbyt dużej odpowiedzialności za wykonywane zadania, niekorzystna atmosfera w miejscu pracy, błędy popełniane przez inne osoby, konflikty z przełożonymi, zbyt niskie wynagrodzenie oraz brak możliwości rozwoju. Wnioski: Pielęgniarki były w dużym stopniu narażone na obciążenia psychiczne wpływające niekorzystnie na ich pracę. Większość badanych pielęgniarek odczuwała satysfakcję z wykonywanej pracy, ale znaczny odsetek badanych stwierdzał u siebie objawy przewlekłego stresu i przemęczenia. Słowa kluczowe: stres, obciążenia zawodowe, wypalenie zawodowe, pielęgniarki SUMMARY Introduction: Nursing, as a profession related to the protection and salvation of life, appears as particularly difficult, complex and multi-tasking. There are a number of specific burdens on the specifics of the problem, which include, first of all, the occurrence of unpredictable situations that endanger the health and well-being of patients. All this makes the profession of nurse a particularly stressful job. Research shows that as a result of occupational stress, many nurses complain about health problems and disorders in the physical, psychological, emotional and social spheres. A large group of nurses also work in the workplace experiencing symptoms of burnout syndrome Purpose of the work: The main research problem of work is about the sources of stress that are taking place in the work of investigated nurses and how the respondents deal with stress. Material and Methodology: The study was conducted in 2015. They covered 150 nurses employed in hospitals and health clinics located in the Lubelskie voivodeship. A modified scale is used to determine the sources of stress for nurses: Situation at the workplace M. Frese, which enables diagnosis of four primary sources of occupational stress, ie: work related; Physical environment; Social environment and other stressors. Results: The results show that the most stressful factors in the work of nurses are: too much work, too much time pressure during tasks, Conflicts with superiors, too low pay and lack of development opportunities. Conclusions: Nurses were heavily exposed to psychological stressors affecting their work. Most of the nurses surveyed were satisfied with their work, but a significant percentage of the respondents reported symptoms of chronic stress and fatigue. Key words: stress, occupational stress, professional burnout, nurses