{"references": ["AGAD, zesp\u00f3\u0142 24, sygn. 159, P\u0142ockie ksi\u0119gi grodzkie wieczyste.", "Bogucka M., Bia\u0142og\u0142owa w dawnej Polsce. Kobieta w spo\u0142ecze\u0144stwie polskim XVI-XVIII wieku na tle por\u00f3wnawczym, Warszawa 1998;", "Bogucka M., Gorsza p\u0142e\u0107. Kobieta w dziejach Europy od antyku po wiek XXI, Warszawa 2005;", "Dymek B., Mazowsze: historia i kultura 1526-1795, t. 2, Pu\u0142tusk \u2013 Warszawa 2015;", "Dymek B., Z dziej\u00f3w szlachty mazowieckiej (dziedzictwo kulturowe i stereotyp), Kielce 2005;", "Dzieje Mazowsza. Lata 1527-1794, t. 2, red. J. Tyszkiewicz, Pu\u0142tusk 2013;", "Gieysztorowa I., Zahorski A., \u0141ukasiewicz J., Cztery wieki Mazowsza. Szkice z dziej\u00f3w 1526-1914, Warszawa 1968;", "Grzebie\u0144 L., Starania jezuit\u00f3w o otwarcie w\u0142asnych akademii na terenie ziem polskich, [w:] J. Bremer, R. Janusz (red.), Philosophia rationis magistra, t. 2, Krak\u00f3w 2005, s. 103-115;", "Kurdybacha \u0141., Staropolski idea\u0142 wychowawczy, [w:] tego\u017c, Pisma wybrane, t. 1, Warszawa 1976;", "Lolo R., Towarzystwo Jezusowe w diecezji p\u0142ockiej 1566-1773. Studium koegzystencji w dobie recepcji reformy trydenckiej, Pu\u0142tusk 2013;", "\u0141empicki J., Herbarz mazowiecki, t. 3, Pozna\u0144 1998;", "Smole\u0144ski W., Szkice z dziej\u00f3w szlachty mazowieckiej, Krak\u00f3w 1908;", "Sobieski J., Instrukcje dla syn\u00f3w Jakuba Sobieskiego, [w:] \u0179r\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w wychowania i my\u015bli pedagogicznej, t. 1, Od wychowania pierwotnego do ko\u0144ca XVIII stulecia, wyb. i opr. S. Wo\u0142oszyn, Warszawa 1965;", "Wroczy\u0144ski R., Dzieje o\u015bwiaty polskiej do roku 1795, Warszawa 1987;", "\u017bo\u0142\u0105d\u017a D., Idea\u0142y edukacyjne doby staropolskiej. Stanowe modele i potrzeby edukacyjne szesnastego i siedemnastego wieku, Pozna\u0144 1990.", "Ka\u017amierczyk A., Pawe\u0142 Jan Sierakowski z Mojkowa, h. Ogo\u0144czyk, http://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/pawel-jan-sierakowski-z-mojkowa-h-ogonczyk, [dost\u0119p: 31.12.2021]."]}

The literacy level of the Polish nobility living in 17th century Płock depended mainly on financial situation. The magnates could afford to educate their offspring at home by private teachers. Sending young noblemen on a journey across Europe was another way of education. Less wealthy families sent their sons to Jesuit colleges, where education was free. Girls’ education was not popular. Women were prepared to run households and raise children. On the basis of signatures from the town’s register, research was conducted into the level of education of the Płock nobility. Depending on the type of signature, the literacy of people belonging to this social class was determined. Those who signed with the phrase manu propria were educated, while those who signed with the phrase ręka trzymana (hand held) did not receive any education.