{"references": ["M. Or\u0142owski, Patryk Jaki: Stefan W. powinien dosta\u0107 wy\u017cszy wyrok. Prezes Iustitii odpowiada, Gazeta Wyborcza, 17.01.2019, http:// wyborcza.pl/7,75398,24372067,patryk-jaki-stefan-w-nie-powinien-wyjsc- -z-wiezienia-wyrok.html [dost\u0119p: 29.03.2019].", "Pomijam to, czy Stefan W. nawet w USA zosta\u0142by skazany na kilkadziesi\u0105t lat pozbawienia wolno\u015bci. Ostatecznie u\u017cywa\u0142 atrapy broni palnej, szkoda nie by\u0142a drastycznie wysoka (wed\u0142ug doniesie\u0144 prasowych wynios\u0142a ok. 15 000 z\u0142) i by\u0142o to jego pierwsze skazanie, a wi\u0119c nie kwalifikowa\u0142by si\u0119 do schematu three strikes and you are out.", "I. Rzepli\u0144ska, Recydywi\u015bci w okresie nadzoru ochronnego, Zak\u0142ad Narodowy im. Ossoli\u0144skich, Wroc\u0142aw 1985, s. 74.", "W. Wr\u00f3bel, A. Zoll, Polskie prawo karne. Cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3lna, Znak, Krak\u00f3w 2010, s. 35.", "K. von Birkmeyer, Was l\u00e4\u00dft von Liszt vom Strafrecht \u00dcbrig? Eine Warnung Vor der Mordernen Richtung im Strafrecht, C.H. Beck, M\u00fcnchen 1907.", "U. Beck, Spo\u0142ecze\u0144stwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesno\u015bci, prze\u0142. S. Cie\u015bla, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2002. Por. tak\u017ce A. Giddens, Socjologia, prze\u0142. A. Szul\u017cycka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, szczeg\u00f3lnie s. 87\u201391 oraz 696\u2013697.", "Por. I. Loader, R. Sparks, Contemporary landscapes of crime, order, and control. Governance, risk, and globalization [w:] M. Maguire, R. Morgan, R. Reiner (red.), The Oxford Handbook of Criminology, wyd. 4, Oxford University Press, Oxford 2007, s. 78\u2013101.", "Por. np. H. Kemshal, Understanding Risk in Criminal Justice, Open University Press, Maidenhead\u2013Philadelphia 2003.", "P. O'Malley, Crime and Risk, Sage Publications, London 2010, s. 2.", "Idem, Risk [w:] E. McLaughlin, J. Muncie (red.), The SAGE Dictionary of Criminology, Sage Publications, London 2001, s. 363.", "W przeciwie\u0144stwie do angielskiego w j\u0119zyku polskim termin ten raczej nie wyst\u0119puje w formie przymiotnikowej, natomiast osoba maj\u0105ca kwalifikacje do szacowania ryzyka ubezpieczeniowego okre\u015blana jest oficjalnie mianem \"aktuariusza\".", "Por. M. Feeley, J. Simon, The new penology. Notes on the emerging strategy of corrections and its implications, \"Criminology\" 1992, t. 30, nr 4, s. 449\u2013474; eidem, Actuarial justice. The emerging new criminal law [w:] D. Nelken (red.), The Futures of Criminology, Sage Publications, London 1994, s. 173\u2013201.", "D. Robert, Actuarial Justice [w:] M. Bosworth (red.), The Encyclopedia of Prisons & Correctional Facilities, vol. 1, Sage Publications, Thousand Oaks 2005, s. 11\u201314.", "F. von Liszt, Der Zweckgedanke im Strafrecht, \"Zeitschrift f\u00fcr die gesamte Strafrechtswissenschaft\" 1883, t. 3, s. 1\u201347. Por. tak\u017ce W. Naucke, Die Kriminalpolitik des Marburger Programms 1882, \"Zeitschrift f\u00fcr die gesamte Strafrechtswissenschaft\" 1982, t. 94, s. 525\u2013564.", "Por. A. Kossowska, Sytuacyjne zapobieganie przest\u0119pczo\u015bci, \"Archiwum Kryminologii\" 1994, t. XX, s. 7\u201320.", "Na temat rozr\u00f3\u017cnienia poj\u0119\u0107 polityki karnej i polityki kryminalnej por. J. Szumski, O przedmiocie i zakresie poj\u0119cia polityki kryminalnej, \"Pa\u0144stwo i Prawo\" 1979, nr 6, s. 93\u2013102.", "F. von Liszt, Strafrechtliche Aufs\u00e4tze und Vortr\u00e4ge, t. 2, J. Guttentag, Berlin 1905, s. 146, cyt. za: H.-D. Schwind, Kriminologie und Kriminalpolitik. Eine praxisorientierte Einf\u00fchrung mit Beispielen, Kriminalistik Verlag, Heidelberg 2016, s. 112.", "Por. np. J.Q. Wilson, Thinking about Crime, Vintage Books, New York 1975.", "Por. np. M. Felson, Routine activities and crime prevention in the developing metropolis, \"Criminology\" 1987, t. 25, s. 911\u2013931.", "L. Zedner, Pre-crime and post-criminology?, \"Theoretical Criminology\" 2007, t. 11, nr 2, s. 262.", "J. Simon, The 'society of captives' in the era of hyper-incarceration, \"Theoretical Criminology\" 2000, t. 4, nr 3, s. 285\u2013308.", "M.E. Wolfgang, R.M. Figlio, T. Sellin, Delinquency in a Birth Cohort, University of Chicago Press, Chicago 1972.", "Por. B. Szamota, O koncepcji tzw. \"uniemo\u017cliwienia\" w ameryka\u0144skiej doktrynie kryminologicznej, \"Pa\u0144stwo i Prawo\" 1990, nr 4, s. 82\u201396.", "Por. np. F.E. Zimring, G. Hawkins, S. Kamin, Punishment and Democracy. Three Strikes and You Are Out in California, Oxford University Press, Oxford 2001.", "Por. D. Garland, The limits of the sovereign state. Strategies of crime control in contemporary society, \"The British Journal of Criminology\" 1996, t. 36, nr 4, s. 445\u2013471. W j\u0119zyku polskim rozr\u00f3\u017cnienia te dobrze mog\u0105 te\u017c oddawa\u0107, id\u0105c za T. Tora\u0144sk\u0105, okre\u015blenia \"kryminologia \u00abonych\u00bb\" i \"kryminologia naszych\".", "Por. J. Young, The Exclusive Society. Social Exclusion, Crime and Difference in Late Modernity, Sage Publications, London 1999.", "Por. C. Prittwitz, Risiko und Strafrecht. Untersuchungen zu Krise von Strafrecht und Kriminalpolitik in der Risikogesellschaft, Vittorio Klostermann, Frankfurt am Main 1993.", "G. Jakobs, Kriminalisierung im Vorfeld einer Rechtsgutverletzung, \"Zeitschrift f\u00fcr die gesamte Strafrechtswissenschaft\" 1985, nr 97, s. 751\u2013785.", "Por. tak\u017ce M. Cancio Meli\u00e1, Feind\"strafrecht\"?, \"Zeitschrift f\u00fcr die gesamte Strafrechtswissenschaft\" 2005, nr 117, s. 267\u2013289.", "F. von Liszt, Strafrechtliche Aufs\u00e4tze und Vortr\u00e4ge, t. 2, J. Guttentag, Berlin 1905, s. 80, cyt. za: D. Janicka, Makarewicz a Liszt. Pr\u00f3ba analizy por\u00f3wnawczej, \"Czasopismo Prawno-Historyczne\" 2015, t. LXVII, s. 111.", "G. Jakobs, B\u00fcrgerstrafrecht und Feindstrafrecht, \"Onlinezeitschrift f\u00fcr H\u00f6chstrichterliche Rechtsprechung zum Strafrecht\" 2004, nr 3, s. 88\u201395, https://www. hrr-strafrecht.de/hrr/archiv/04-03/hrrs-3-04.pdf [dost\u0119p: 22.03.2019].", "Por. S. Snacken, E. Dumortier (red.), Resisting Punitiveness in Europe? Welfare, Human Rights and Democracy, Routledge, London 2012."]}

We współczesnej kryminologii pojęcie „ryzyka” związane jest najczęściej z dążeniem do „kontroli przestępczości przy wykorzystaniu oficjalnego dyskursu i technik zarządzania ryzykiem, przede wszystkim w ramach tzw. sprawiedliwości aktuarialnej (actuarial justice)”. Czysto penologiczne podejście do kwestii prewencji zaczęło zmieniać się wraz z rozpowszechnianiem się przekonania, że zapobieganie przestępczości to nie tylko polityka karna realizowana w ramach prewencji trzeciego stopnia (tertiary prevention), tj. reakcji na fakt popełnienia przestępstwa za pomocą środków represyjnych stosowanych z myślą o prewencji.