
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), sosyal iletişim ve etkileşim alanlarında belirgin güçlüklerle karakterize edilen nörogelişimsel bir durumdur. Okul öncesi dönem, sosyal becerilerin hızla geliştiği kritik bir dönem olduğundan, OSB’li çocuklarda sosyal beceri öğretimine yönelik etkili müdahalelerin belirlenmesi hem gelişimsel hem de eğitsel açıdan büyük önem taşımaktadır. Bu sistematik derlemenin amacı, okul öncesi yaş grubundaki OSB’li çocuklarda sosyal becerilerin geliştirilmesine yönelik uygulanan müdahale programlarını incelemek, bu müdahalelerin etkililik düzeylerini değerlendirmek ve alanyazında kullanılan yöntemsel yaklaşımları karşılaştırmalı olarak ortaya koymaktır. Çalışma kapsamında 2008–2025 yılları arasında yayımlanan ulusal ve uluslararası araştırmalar belirlenen dahil edilme ölçütlerine göre taranmış ve analiz edilmiştir. Bulgular, sosyal beceri öğretiminde en sık kullanılan müdahalelerin sosyal öyküler, akran aracılı öğretim, uygulamalı davranış analizi temelli yaklaşımlar, video modelleme, doğal öğretim yöntemleri ve oyun temelli programlar olduğunu göstermektedir. İncelenen çalışmaların büyük bir bölümünde müdahalelerin sosyal girişim, ortak dikkat, sıra alma, duyguları tanıma ve sosyal problem çözme gibi temel sosyal becerilerin gelişiminde olumlu etkiler sağladığı görülmüştür. Ayrıca akran destekli uygulamaların ve video modellemenin genellenebilirlik ve kalıcılık açısından daha güçlü sonuçlar verdiği dikkat çekmektedir. Bununla birlikte çalışmaların yöntemsel açıdan heterojen olması, örneklem büyüklüklerinin çoğunlukla sınırlı olması ve uzun dönemli izleme verilerinin yetersizliği önemli sınırlılıklar arasında yer almaktadır. Sonuç olarak, erken müdahale döneminde yapılandırılmış ve bireyselleştirilmiş sosyal beceri öğretim programlarının OSB’li çocukların sosyal gelişimlerini anlamlı düzeyde desteklediği; ancak daha güçlü kanıtlar için geniş örneklemli, uzun süreli ve deneysel nitelikte çalışmalara ihtiyaç duyulduğu söylenebilir.
Autism Spectrum Disorder (ASD) is a neurodevelopmental condition characterized by significant difficulties in social communication and interaction. Because the preschool period is a critical period during which social skills develop rapidly, identifying effective interventions for teaching social skills to children with ASD is of great importance from both developmental and educational perspectives. The purpose of this systematic review is to examine intervention programs implemented to improve social skills in preschool-aged children with ASD, to assess the effectiveness of these interventions, and to compare methodological approaches used in the literature. For this study, national and international studies published between 2008 and 2025 were screened and analyzed according to the specified inclusion criteria. Findings indicate that the most frequently used interventions for teaching social skills are social stories, peer-mediated instruction, applied behavior analysis-based approaches, video modeling, naturalistic teaching methods, and play-based programs. A large portion of the reviewed studies found that the interventions had positive effects on the development of basic social skills such as social initiative, joint attention, turn-taking, emotion recognition, and social problem-solving. It is also noteworthy that peer-supported interventions and video modeling yield stronger results in terms of generalizability and retention. However, significant limitations include the methodological heterogeneity of the studies, the often limited sample sizes, and the lack of long-term follow-up data. In conclusion, it can be said that structured and individualized social skills training programs in the early intervention period significantly support the social development of children with ASD; however, larger sample sizes, long-term, and experimental studies are needed for stronger evidence.
Autism spectrum disorder, preschool, social skills, social skills training, intervention programs, Otizm spektrum bozukluğu, okul öncesi dönem, sosyal beceriler, sosyal beceri öğretimi, müdahale programları
Autism spectrum disorder, preschool, social skills, social skills training, intervention programs, Otizm spektrum bozukluğu, okul öncesi dönem, sosyal beceriler, sosyal beceri öğretimi, müdahale programları
| selected citations These citations are derived from selected sources. This is an alternative to the "Influence" indicator, which also reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | 0 | |
| popularity This indicator reflects the "current" impact/attention (the "hype") of an article in the research community at large, based on the underlying citation network. | Average | |
| influence This indicator reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | Average | |
| impulse This indicator reflects the initial momentum of an article directly after its publication, based on the underlying citation network. | Average |
