Bu makalede, Türkiye’nin Batı Karadeniz kentlerinden Karabük İli, Eskipazar İlçesi’nde yer alan Paphla- gonia Hadrianoupolis’i Erken Bizans B Kilisesi mozaiklerine ve bu mozaiklerin ikonografik değerlendir- mesine yer verilmiştir. Kilise B, İ.S. 6. yüzyılın ilk yarısı ve 7. yüzyılın başına tarihlenen iki farklı evreye ait zemin mozaiklerine sahiptir. Kilisenin ilk evre mozaiği, geometrik tasarımları, figüratif süslemeleri ve yapım kalitesi ile Anadolu mozaikleri içerisinde eşsiz bir yere sahiptir. Kilisenin naosundaki dikdörtgen bir panoya işlenen Cennet Nehirleri sahnesi, özellikle Erken Hristiyanlık Dönemi sanatında karşılaşılan önemli bir konudur. Cennet Nehirleri ve bu sahne dışında kalan diğer figüratif sahneler, tarafımızdan ağırlıklı olarak ele alınan konular olmuştur. Ancak, diğer tüm mozaik tasarımlarının tanımlanmaları- na, farklı coğrafyalardaki benzerleri ile karşılaştırılma ve değerlendirmelerine ayrıntılı bir şekilde yer verilmeye çalışılmıştır. Anadolu mozaikleri araştırma sahası içerisinde, yerli araştırmacılar tarafından henüz rayına oturtulamamış tanımlama, sınıflandırma ve karşılaştırma kriterleri için ve çoğu zaman kısa değerlendirmelerle geçiştirilen önemli ikonografik meseleler adına, bu makalenin naçizane hazırlanmış bir örnek olacağını temenni ediyoruz.

In this paper, mosaics of Early Byzantine Church B and iconographic analysis of these mosaics located in Paphlagonia Hadrianoupolis in Eskipazar district in Karabuk city of Turkey’s Western Black Sea region are examined. Church B has floor mosaics dating to two different phases, initially, first half of the 6th century A.D. and latter, beginning of the 7th century A.D. The first phase mosaic has an unique place among Anatolian mosaics with its geometrical designs, figurative ornaments and manifacture quality. The Rivers of Paradise scene treated in a rectangular panel located in the naos of the church, is a sig- nificant subject which is particularly seen in Early Byzantine Period. The Rivers of Paradise scene and the other figurative scenes are predominantly handled subjects by us. Besides, identification of the rest of the mosaic patterns, evaluation and comparison with similar examples throughout various cities are tried to be thoroughly explained. We sincerely hope that, this article would be a humble example for the idetification, classification and comparison criteria which have not been yet settled properly by the native researchers; and for the significant iconographic matters which are mostly passed over with short reviews in the research field of Anatolian mosaics.