Türk edebiyatında, Batı medeniyeti etkisinin başladığı XIX. yüzyılın ikinci yarısında, yeni edebî türlerin kazandırılması denemelerinin yanında, Türk şiirinde yavaş yavaş bir değişme ve yenileşme havası esmeye başlar. Bununla beraber, belli bir nesle mensup olan şairlerin eski şiir geleneğinden kopmama çabaları da dikkat çekicidir. XIX. yüzyılın ikinci yarısında yaşamış olan Hersekli Ârif Hikmet, edebiyat tarihlerinde genellikle eski edebiyat taraftarları içindeymiş gibi gösterilegelir. Şairin divanı incelendiği zaman, genel bir değerlendirmeyle, yapı ve biçim bakımından eski geleneğe mensup olduğu görülmekle birlikte, içerik olarak divan şiirinin klâsik konularından din, tasavvuf, kadın, aşk vb. gibi konuları işleyen şiirlerle karşılaşılır. Hersekli Ârif Hikmet Divanı’nda yer alan bazı beyit ve mısralar ise, döneminin şiirinde çok yeni bulunan düşünce, görüş ve kavramları ihtiva etmektedir. Şair, bazı şiirlerinde hikemî tarzda şiirler söyleyen divan şairlerinin etkisiyle toplumla ilgili sosyal konuları da dile getirmiştir. Fakat bunların yanında inkılap, adalet, eşitlik gibi o dönem itibariyle yeni olan bazı kavramlar ise, devrinde ihtilal ve anarşi kaynağı kabul edilebilecek fikirleri hazırlamaktadırlar. Biz bu çalışmamızda Hersekli Ârif Hikmet Divanı’nı tanıtıp, şiirlerindeki temaları ortaya koyarken; şairin, şiirlerinde yer alan yeni kavram ve görüşleri de dikkatlere sunacağız.