In this study, five Khalwati dervish lodges built in İstanbul in the sixteenth century are discussed. What makes these dervish lodges privileged is that they were either built in the garden of the palace/ mansion or very close to it. With this study, it is aimed to make sense of the presence of dervish lodge and palace in the nearby places and to examine the relationship between the patron and sheikh from multidimensional perspective. By undertaking construction of these dervish lodges in the palace garden or very close to it, the patrons wanted to further reinforce their intimacy with the Khalwatis and make it clear that they were from the Khalwati order. The fact that the tombs and graves of the mentioned patrons in the dervish lodges were another proof of these issues. The fact that the patrons’ location the dervish lodge structure and their inhabitants so close to it, should reflect the desire to give more space to religious and mystic elements in their daily lives.

Bu çalışmada XVI. yüzyılda İstanbul’da inşa edilmiş olan beş adet Halveti tekkesi ele alınmıştır. Bu tekkeleri ayrıcalıklı kılan husus, bânîsinin sarayı/konutu bahçesinde yahut çok yakınında inşa edilmiş olmalarıdır. Yapılacak incelemeyle bânînin sarayıyla tekkenin yakın mekânlarda bulunmasının anlamlandırılması ve bânî ve şeyh ilişkisinin çok yönlü olarak irdelenmesi amaçlanmaktadır. Bânîler tekkelerini saray bahçesinde ya da çok yakınında inşa ettirerek Halvetilerle var olan yakınlıklarını daha da takviye etmek ve Halveti tarikatı müntesibi olduklarını açıkça göstermek istemişlerdi. Sözü edilen bânîlerin türbe ve kabirlerinin de tekke içerisinde yer alması bu hususların diğer bir kanıtıdır. Bânîlerin tekke yapısını ve sakinlerini kendilerine bu kadar yakında konumlandırmaları, günlük yaşamları içerisinde dinî ve tasavvufî unsurlara daha fazla yer verme arzusunun bir yansıması olmalıdır.