
handle: 11480/8532
Anadolu'da Tanrı evren ve insan ilişkisinin varlık gösterdiği manevi örgütlenmelerden biri olan Alevilik, söz konusu bu ilişkide müzik sanatını kişiyi tanrıya ulaştıran bir köprü olarak kullanan kadim bir inanç sistemidir. Geleneğin inanç ve müzik ilişkisine yüklediği anlam dünyası tarihsel süreç içerisinde gelişerek müziğin ulvi vasıfları ortaya koymuş ve böylece müzik bu anlam dünyasını besleyen, taşıyan ve aktaran önemli bir öge haline gelmiştir. Bu doğrultuda geleneğin yaşatılması ve gelecek nesillere aktarımı açısından kilit rolü olan müzik, ritüel içerisinde icracılıktan sözlü eserlere ve melodik-ritmik yapılanmaya kadar uzanan bir alanda gelişim göstermiştir ve bu çerçevede cem ritüellerinin içeriğini oluşturan ve geleneğin kutsal sözlerini içeren semah, deyiş, mersiye, tevhit gibi sözlü müzik türlerinin de yaratımını ve aktarımını destekleyen önemli bir araç olmuştur. Yüzyıllar boyu kırsal bölgelerde kapalı toplum modeli anlayışı sergilemiş olan bu gelenek 1960'lı yıllardan itibaren göç, kentleşme, modernleşme gibi toplumsal süreçlerin doğal bir sonucu olarak kent merkezlerinde dernek ve vakıflar bünyesinde örgütlenerek daha dışa dönük bir yapılanma ortaya koymuştur. Özellikle cem ritüelleri, zakirlik geleneği ve semahların çeşitli organizasyonlar, törenler ve konserlerle görünürlük kazanmış olması geçmişin anlamsal içeriğinden farklı olarak Aleviliğin günümüz koşullarına bu uygulamalarla adapte olduğunu kanıtlar niteliktedir. Dolayısıyla müziğin, hazır bir repertuvarla tek tipleşen bir ritüelin parçası mı yoksa kaynağını batıni düşünceden alan manevi bir arınma aracı mı olduğu günümüz cem ritüellerinin anlam dünyasının belirleyiciliğinde rol oynayan iki faktör olarak karşımıza çıkmıştır. Bu doğrultuda geçmişin gelenek algısı ile günümüz uygulamalarındaki farklılıkları ortaya koyabilmek adına Mersin ilinde yer alan Alevi Kültür Dernekleri Mersin Cemevi olarak belirlenen örneklem üzerinde bu probleme cevap aranmıştır. Ayrıca Mersin ili yoğun olarak Anadolu Alevilerinin göç ettiği büyük bir şehir olma özelliğinin yanı sıra bu dernek kapsamında daha önce böyle bir çalışmanın yapılmamış olması ise Mersin Cemevi'ni çalışmamız açısından önemli kılmaktadır. Nitel araştırma yöntem ve tekniklerine dayalı etnografi deseniyle yürüttüğümüz bu çalışmada dernek kapsamında yapılan cem ritüelleri, kültürel organizasyonlar etkinlikler gözlemlenmiş ve katılım sağlanmıştır. Ayrıca geleneğin günümüz temsilcisi olan dede, zakir ve dernek üyeleri ile kişisel görüşmeler yapılmıştır. Bu doğrultuda elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenerek geçmişin geleneksel algısında müzik pratiklerine yüklenen anlamların günümüzde hangi içeriğe bürünmüş olduğu yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Alevilik, cem ritüelleri, gelenek ve temsil, geleneğin dönüşümü, ayin müziği.
Gelenek ve temsil, Alevilik, Ayin müziği, Cem rituals, Cem ritüelleri, Tradition and representation, Geleneğin dönüşümü, Rite music, Alevism, Transformation of tradition
Gelenek ve temsil, Alevilik, Ayin müziği, Cem rituals, Cem ritüelleri, Tradition and representation, Geleneğin dönüşümü, Rite music, Alevism, Transformation of tradition
| selected citations These citations are derived from selected sources. This is an alternative to the "Influence" indicator, which also reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | 0 | |
| popularity This indicator reflects the "current" impact/attention (the "hype") of an article in the research community at large, based on the underlying citation network. | Average | |
| influence This indicator reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | Average | |
| impulse This indicator reflects the initial momentum of an article directly after its publication, based on the underlying citation network. | Average |
