
handle: 11469/4591
Bu çalışma, tarihî Moğolca Budist metinlerde yer alan Eski Uygurcadan kopya söz varlığı unsurlarını tespit etmeyi ve bu unsurların dilsel özelliklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Uygurlar ve Moğollar arasında, özellikle dinî alanda gelişen etkileşimin dil düzeyindeki izlerini ortaya koymayı hedefleyen araştırma, yalnızca sözcük düzeyindeki kopyalamaları değil, aynı zamanda anlam aktarımı, kalıp sözler ve terminolojik yapılar gibi daha geniş kapsamlı dilsel unsurları da ele almaktadır. Çalışmada, Uygurların tarihsel süreçte Moğol Budizm’i üzerindeki etkisi, özellikle Budist terminolojinin Moğolcaya aktarımında Eski Uygurcanın üstlendiği aracılık rolü üzerinden değerlendirilmiş; bu etkinin dil düzeyindeki yansımaları ayrıntılı biçimde işlenmiştir. Ayrıca bu aktarımın yalnızca erken dönemle sınırlı kalmadığı, geç dönem tarihî Moğolca Budist metinlerinde de benzer izlerin devam ettiği tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, tarihî Moğolca Budist metinlerde yer alan Eski Uygurcadan kopya pek çok sözcük ve dinî terim ortaya konmuştur. Bunlar arasında Türkçe söz varlığı unsurlarının yanı sıra Sanskrit, Soğdca, Toharca, Çince ve Tibetçe gibi farklı dillerden sözcükler de bulunmaktadır. Bu doğrultuda özellikle Sanskrit sözcüklerin Eski Uygurcaya ve oradan Moğolcaya kopyalanması sürecinde belirli fonetik ve yapısal değişim kurallarının izlendiği belirlenmiştir. Bu tez, Uygurların Moğol Budizm’i üzerindeki etkisini doğrudan dilsel veriler üzerinden ortaya koyması bakımından özgün bir katkı sunmakta; aynı zamanda Türk-Moğol dil ilişkileri bağlamında daha önce sınırlı kalmış bazı alanlara yeni bir bakış açısı getirmektedir.
Tarihî Moğolca, Budizm, Türk-Moğol Dil İlişkileri, Eski Uygurca
Tarihî Moğolca, Budizm, Türk-Moğol Dil İlişkileri, Eski Uygurca
| selected citations These citations are derived from selected sources. This is an alternative to the "Influence" indicator, which also reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | 0 | |
| popularity This indicator reflects the "current" impact/attention (the "hype") of an article in the research community at large, based on the underlying citation network. | Average | |
| influence This indicator reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | Average | |
| impulse This indicator reflects the initial momentum of an article directly after its publication, based on the underlying citation network. | Average |
