Tahkim, toplumun yargı kurumunun ayrılmaz bir parçası haline gelmistir. Günümüzdeiçerikleri geregi, tahkim usulünü gerektiren sorunlar bulunmaktadır. Elbette hakem yargılaması,yeni bir fikir degildir. Roma tahkiminin tarihi, uzun bir dönemi ve genis bir cografi alanıkarsılamaktadır. Böylece cumhuriyet döneminin basından, MÖ. 6.yy'ın sonuna kadar, Romamparatorlugu'nun her yerine yayılmıs ve günümüz hukukunu etkilemeye devam etmistir.Anlasıldıgı kadarı ile Romalılar da, mümkün olabildigince, tahkim ile ilgili idiler. Günümüzdeoldugu gibi o devirde de ihtilaflar daha çok, aile, malvarlıgı, miras, satım, kiralama, ödünç,sirket ve haksız fiillerden kaynaklanmakta idi. Roma tatbikatı büyük çogunlukla günümüzdekigibi olmakla birlikte, özellikle yargılama yetkisi bakımından günümüz hukuku, Roma hukukununtahkim anlasması (compromissum)'na dair hakem yargılaması kurallarına tabi bulunmaktadır.Diger taraftan,gelecekteki ihtilafları hakem yargılamasına tabi kılmak bakımından, moderntahkim uygulaması ile aralarında büyük bir fark da bulunmaktadır. Bu çalısma ile tahkiminkökeni ve dolaylı olarak modern hukuklar üzerindeki etkileri, göz önüne serilmektedir.

Arbitration becomes a necessary complement to the judiciary structure of acommunity. Nowadays there are cases which by their nature call for the processes ofarbitration. Of cours, the idea of arbitration is no new idea. The history of Roman arbitrationcovers a long period and a vast geographical area. So that, from the begining of the republictill at the end of the sixth century BC, it spread to every part of Roman empire and continuesto influence today?s law. Apparently, the Romans were a lot like us, as far as arbitration wasconcerned. Then as now, conflicts arose more often in matters involving family, property,inheritance, sales, leases, loans, partnerships and torts. Roman practice was much like ourstoday, particularly in those jurisdictions whose arbitration law followed the Roman law oncompromissum. On the other hand, there is a major difference between ancient and modernarbitration practice on agreements to arbitrate future disputes. With this study the source ofarbitration and by implication, their effects on modern law are set out.

138