ÖZETSU STRES ALTINDAK FASULYE (Phaseolus vulgaris L.) B TK S N NYON ALIM MEKAN ZMASININ ARAŞTIRILMASIFasulye (Phaseolus vulgaris L.) Fabaceae familyasının dünya üzerinde geniş bir yayılımalanına sahip bir türü olarak Türkiye'nin hemen her yerinde önemli bir besin kaynağı olarakyetişmektedir. Su stresi, bitki yaşamını çimlenmeden meyve olgunlaşma safhasına kadaretkileyen en önemli çevresel faktörlerden biridir. Bu çalışmada, iki farklı su stresi seviyesinin(orta ve şiddetli) Phaseolus vulgaris L. üzerine olan etkisi araştırılmıştır. Büyümeparametrelerine ait bitki boy uzunluğu, yaprak sayısı, yaprak alanı, yaprak, gövde ve köklerinyaş ve kuru ağırlık verileri artan susuzluk seviyelerinde azalmıştır. Şiddetli su stresininsonucu olarak kök kuru ağırlıkları hariç olmak üzere düşen tüm değerler istatistiksel olarakanlamlı bulunmuştur. Atomik absorbsiyon spektrofotometresi (AAS) araştırmaları, K+, Mg2+,Ca2+ ve Fe2+ elementlerinin miktarlarının şiddetli su stresi altındaki örneklerde kontrolbitkilere oranla azaldığını, Zn2+ ve Mn2+ `ın ise bu elementlere antagonistik etki yaparakarttığını göstermektedir. Yaprakların atomik absorbsiyon spektrofotometresiyle (AAS)yapılan ölçümlerine göre, su stresinin kuraklığa bağlı olarak çok önemli bazı elementleribloke etmesi nedeniyle bitkinin büyümesi, gelişmesi, metabolizması ve topraktaki katyondeğişim kapasitesi (CEC) üzerinde negatif etkisi söz konusudur.Haziran, 2006 Nuray DOĞAN

ABSTRACTTHE INVESTIGATION OF THE ION UPTAKE MECHANISM OFBEAN (Phaseolus vulgaris L.) UNDER WATER STRESSPhaseolus vulgaris L. which belongs to Fabaceae (Leguminosae) family as a species,is distributed widely all over the world and it is very largely grown in almost in every part ofTurkiye as an important source of food. Water stress is one of the most importantenvironmental factor which affect the plant life from germination to fruit maturation stage. Inthis study, the effect of two different water stress levels (moderate and severe) wasinvestigated on Phaseolus vulgaris L. The data belonging to growth parameters shown thatthe plant height, no of leaves, leaf area, fresh and dry weight of leaf, stem and root weredecreased by increasing stress levels. As a result of severe water stress, decreasing values ofthose were found all significant excluding root dry weight. The atomic absorbtionspectrophotometer (AAS) investigation indicated that the amount of K+, Mg2+, Ca2+ and Fe2+were decreased in severe stress samples comparing to control ones, whereas Zn2+ andMn2+increased in stressed plants causing antagonistic effect on decreased elements.According to the measurements of the leaves by AAS, water stress has negative effect oncation exchange capacity (CEC) in the soil since drougth causes the blocking of the someelements that are very essential for the plant growth, development and metabolism.June, 2006 Nuray DOĞAN

86