ÖZETOtomatik Kontrol Sistemleri Dizaynında Aksiyomatik Dizayn YaklaşımıDoğadaki pek çok olayda çevredeki değişkenlerin istenilen bazı değerlere yaklaştırılmasıgerekir. Buna karşın unutulmamalıdır ki meydana gelen olay düzensiz ya da düzenli olsa bileulaşılması istenen değer sabit olabilir.Bu çalışmada, aksiyomatik tasarım yaklaşımı kullanılarak çeşitli klasik kontrol tasarımlarıincelenmiştir. Aksiyomatik tasarım yeni bir tasarım yaratılmasında ya da mevcut tasarımıngeliştirilmesinde kullanılan bir metoddur. Bu metod, tasarım yapan kişilerin yapılan tasarımıdaha iyi oluşturmasını ve anlayabilmesini sağlarken, en uygun tasarım için gereklilikleri desorgular. Aksiyomatik tasarım bir tasarım ve yöntem olarak Massachusetts TeknolojiEnstitüsünde 20 yıl önce geliştirilmiş ve tasarımı yapan kişilerin kötü tasarımlarda meydanagelen problemlere odaklanmasını sağlamıştır. Teorinin sahibi Prof. Nam P. Suh, aksiyomatiktasarımın amacının tasarım yapan insanları daha yaratıcı yapmak, yapılan araştırmaları dahaverimli hale getirmek, yapılan deneme-yanılma sayısını minimuma çekmek ve en iyi dizaynakarar verebilmek olduğunu söylemiştir.Bu çalışma boyunca aksiyomatik tasarım yaklaşımı P, I ve PI kontrol sistemleri üzerindedenenmiş ve sonuçlar belirtilmiştir. Özellikle 1., 2. ve 3. derece sistemler, P ve PI kontrolsistemleri temelinde araştırılmıştır. Bu tezin amacı istenilen değerlere uygun en iyi kontrolsisteminin aksiyomtik tasarım temelinde nasıl tasarlanabileceğini göstermektir.Şubat, 2006 Ali ÖZY Ğ Tiii

ABSTRACTAXIOMATIC DESIGN APPROACH TO CONTROL SYSTEM DESIGNIn many situations in engineering, it is necessary that the value of a certain variable be keptnear some target value. The target value may be constant, in which case the objective isregulation or it may vary.In this thesis, axiomatic design has been used to investigate various classical controlsystems. Axiomatic design is a process for creating new designs and for diagnosing existingdesigns. It is a methodology that helps designers to structure and understand the designproblems, thus facilitating the synthesis and analysis of suitable design requirements solutionand processes. Axiomatic design is a theory and methodology developed at MassachusettsInstitute of Technology (MIT) 20 years ago. According to Professor Nam P. Suh, the theory?screator, ?The goal of axiomatic design is to make human designers more creative, reduce therandom search process, minimize the iterative trial-end error process, and determine the bestdesign among those proposed.?Axiomatic design approach will be applied to several P, I and PI classical control systemsand solutions will be determined according to this new design concepts. Specifically first,second order and third order systems will be examined using classical controllers based onaxiomatic design approach. Aim of the thesis is to determine which configuration is the bestone according to required specifications.February, 2006 Ali ÖZY Ğ Tiv

68