GENERAL INFORMATION Name and Surname Ali Bedel Field Divinity Programme Philosophy and Religion Sciences Supervisor Professor Necip Taylan Degree Awarded and Date Master - August 2005 Keywords Whitehead, Comprehension of reality ABSTRACT THE RELIGION PHILOSOPHY OF ALFRED NORTH WHITEHEAD The principal objective of Whitehead's philosophy is to comprehend the whole of the reality as it is. Namely Whitehead starts out by accepting the existence of a reality and the fact that it can be understood. For that reason, he is a realist. Whitehead, a 20' century philosopher and mathematician, puts experience and science in a prior position for understanding the reality. Likewise, in his religion philosophy, Whitehead stresses the role of personal experience in not only `proving` the existence of the God, but also in comprehending Him. What is important for him is what we can learn about God's place and importance in the universe by using the knowledge and experience we have. Shortly, in religion philosophy, too, Whitehead's efforts are inclined to the comprehension concerning another dimension of reality. IV

GENEL BİLGİLER İsim ve Soyadı Anabilim Dalı Programı Tez Danışmanı Tez Türü ve Tarihi Anahtar Kelimeler Ali Bedel İlahiyat Felsefe ve Din Bilimleri Prof. Dr. Necip Taylan Yüksek Lisans - Ağustos 2005 Whitehead, Gerçekliğin kavranması ÖZET ALFRED NORTH WHITEHEAD' IN DIN FELSEFESİ Whitehead 'in felsefesinin temel amacı, gerçekliğin tamamını olduğu gibi kavramaktır. Yani Whitehead bir gerçekliğin varlığını ve bunun kavranabileceğim kabul ederek yola çıkar. Bu nedenle de realisttir. Bir yirminci yüzyıl felsefecisi ve matematikçisi olan Whitehead, bu gerçekliğin kavranması için deneyimi ve bilimi de öncelikli bir konuma yerleştirir. Benzer şekilde, din felsefesinde de Whitehead, yalnız Tanrı'nın varlığının `kanıtlanması ` için değil aynı zamanda kavranması için de kişisel deneyimin üzerinde durur. Onun için önemli olan, sahip olduğumuz bilgi ve deneyimden yararlanarak, Tanrı'nın evrendeki yeri ve önemine ilişkin ne öğrenebileceğimizdir. Yani din felsefesinde de Whitehead 'in çabası gerçekliğin başka boyutuna ilişkin bir kavrayışa yöneliktir. III

86