Türkiye'de 1946'dan itibaren, çok partili hayata geçilmiş olsa da, 1950-1960dönemi, demokratik hayatın başlangıcı kabul edilmektedir. Uzun süren tek partiliCumhuriyet Halk Partisi iktidarının, Demokrat Parti'ye geçmesiyle, 1950'li yıllardabaşlayan çalkantılı politik süreç, yalnızca siyasi hayatla sınırlı kalmayıp, günlük yaşamdinamiklerine, bilime, kültür-sanata da yayılmıştır. Osmanlı Devleti'nin son dönemindeyükselemeye başlayan sinema da bu dönemden etkilenmiştir. 1950'ye dek teknik vekısmen iktisadi problemlerini aşmış olan Türk sineması, Demokrat Parti iktidarında,zaman zaman iç ve dış politikaya göre şekil almak zorunda kalmıştır. İktidarın bunoktadaki en büyük dayanağı, geçmiş iktidarların da etkili silahı olan sansürmekanizması olmuştur. Tabanı itibariyle, taşranın en ücra noktalarına kadar ulaşmayıbaşarmış olan Demokrat Parti, zirai kalkınma, imar ve altyapıya öncelik verenprogramlarıyla, dolaylı olarak sinema pazarını da genişletmiştir. Bu dönem kendiolanaklarıyla tırmanışa geçen Yeşilçam sektörünün doğmasını sağlamış, seyirci beğenisive gişe kaygısı ülke sinemasının belirleyici etkeni olmuştur.Demokrat Parti siyaseti Türk sinemasında daha çok, 27 Mayıs 1960 askeridarbesi sonrası, olumsuz eleştirilerle kendine yer bulmuştur. Demokrat Parti liderleri, 27Mayıs ihtilali sonrasında, iktidarları döneminde kullanmayı hiç düşünmediği sinemanınpropaganda etkisinin, kendisine karşı kullandığını göreceklerdir. Demokrat Parti'nin onyılı kapsayan etkili siyaseti, günümüzde hala Türk sineması üzerinden takipedilebilmektedir.Çalışmada ana hatlarının daha net ortaya konulabilmesi için, Türk sinemasınınDemokrat Parti iktidarı dönemine kadar gelişimine, geçmiş iktidarların ve kamuoyununsinemaya bakışına da yer verilmiş, tez kapsamında Demokrat Parti siyaseti ve busiyasete yön veren ana etkenler hakkında bilgi sunulmuştur. Türk sinemasındaDemokrat Parti siyaseti, yalnızca 1950-1960 aralığı olarak değerlendirilmemiş, 1960sonrasından günümüze uzanan süreçte, alt metinlerinde bu siyasetin okunabileceği birçok film değerlendirme kapsamına alınmıştır.

Turkey Republic has been transitioned of a multi-party system in since 1946,although the period from 1950 to 1960 is considered the beginning of the democraticlife. The turbulent political process that began in the 1950s, with the long-runningsingle-party CHP government passing on to the Democratic Party, was not onlyconfined to political life, but also spread into daily life dynamics, science, culture andart. Cinema, which started to rise in the last period of the Ottoman State, was alsoinfluenced by this period. Turkish cinematography, which has showed its technical andeconomical problems partly until 1950, had to be shaped from time to time in regard toinner and external politics in DP government. The greatest power of ruling party at thispoint has been the censorship mechanism, which is also an effective weapon of the pastpowers. Basically, the Democratic Party, which has succeeded to reaches to the farthestpoints of the areas, has indirectly expanded its cinema market through programs thatprioritize agricultural development, development and infrastructure. This periodprovided the birth of the Yeşilçam sector, which began with its own possibilities, andaudience anxiety and box office concern were the determining factors of the countrycinema.Democratic Party politics, after the military coup of May 27, 1960, has found itsplace in Turkish cinema with negative criticism. After the May 27 Revolution, thepropaganda of cinema was used against the Democratic Party. The Democratic Partyhad not thought of using this effect before. The active politics of the Democratic Partycan still be seen in Turkish cinema.Within the context of this study, Democratic Party politics not only is consideredas the period between 1950 and 1960, but also it is included in the evaluation of manyfilms in Turkish cinema. There are also elements that determine the politics of theDemocratic Party in the work. Democratic Party politics in Turkish cinema not onlytook place during the period of 1950-1960 but also after 1960. These films also featurefilms.

254