In this thesis, the main problematic is to put forward the function of European Neighbourhood Policy (ENP) as a foreign policy tool in the framework of European integration in an appropriate way. The research question of the thesis is whether the EU uses ENP as a geostrategic tool to maximize its power in the periphery, or as a modernization and a socialization tool to stabilize and change the region. In this thesis, two systemic theories, namely, constructivism and neorealism, have been applied for the case of ENP and the questions of ?what?, ?why? and ?how? are asked to take a three dimensional picture of the policy.In the first part, the question of `what is neighbourhood policy? is answered. In the first chapter of this part, genesis of the concept `neighbourhood? is considered. After the conceptualization part, the development, tools and aims of the European Neighbourhood Policy is explained. Moreover, the scope of the policy is analyzed under the titles of thematic and geographic.In the second part, the `why-questions? are asked and the reasons lying behind the creation of the ENP is questioned in neorealist perspective. The evolution of the ENP is focused in the framework of power struggle between the great powers in the sense of balance of power. In this international environment the EU is considered as a sub-system and the relationship between the sub-system and international system is assessed. In the chapter of field of activity, the cases of `widening? and `energy relations? are examined.In the third part, how-questions are asked and the process of ENP is examined in constructivist perspective. In this part, the EU is considered as a social structure and it is objected to find out how to categorize the agents of the ENP and how the democracy promotion capacity of the EU, in the region in the case of the ENP could be measured and how the ENP could have an impact on stability and change in the defined area. With the cases of democracy promotion and border relations, the effect of the ENP and the socialization process are tried to be measured.

Bu tezin ana sorunsalı Avrupa bütünleşmesi kapsamında, Avrupa Komşuluk Politikası'nın bir dış politika aracı olarak işlevinin doğru bir şekilde ortaya koyulmasıdır. Tezin araştırması; ?Avrupa Birliği, Avrupa Komşuluk Politikası'nı çevresinde gücünü maksimize etmek için kullandığı jeostratejik bir araç mı yoksa çevresini stabilize etmek ve değiştirmek için kullandığı bir sosyalizasyon aracı mıdır?? sorusu üzerine kurulmuştur. Metodolojik olarak, iki sistemik teori olan neorealizm ve konstrüktivizm Avrupa Komşuluk Politikası örneğine uygulanmış ve tezin bölümlerinde ?ne?, ?neden? ve ?nasıl? soruları sorularak politikanın üç boyutlu bir resmi çekilmeye çalışılmıştır.Tezin ilk bölümünde, ?Avrupa Komşuluk Politikası nedir? sorusuna yanıt aranmıştır. Burada kavramsal olarak ?komşuluk? tanımı üzerinde durulmuş daha sonra politikanın gelişimi, amaçları ve araçları ele alınmıştır. Bu bölümün ikinci kısmında ise politikanın alanı coğrafi ve tematik olarak incelenmiştir.Tezin ikinci bölümünde, ?Avrupa Komşuluk Politikası neden yaratılmıştır?? sorusuna genel olarak yanıt aranmaktadır. Genişleme ve enerji ilişkileri bu bölümde iki ayrı temel değişken olarak ele alınmıştır.Tezin üçüncü bölümünde ise, ?Avrupa Komşuluk Politikası süreci nasıl işlemektedir?? sorusuna cevap aranmıştır. AB sosyal yapısının çevresine sosyalizasyon ve modernizasyonu nasıl ihraç ettiği sorunsalı ?demokrasi ihracı? ve ?sınır etkileşimleri? örnekleri üzerinden analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu bölümde ele alınan tüm süreçler iki yönlü bir şekilde analiz edilmiştir.

302