500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞNUN PANEL VERİ YÖNTEMİYLE ANALİZİ Bu çalışmada Türkiye'deki büyük sanayi kuruluşlarının istihdam düzeylerinin hangi faktörlerden etkilendiği tespit edilmeye çalışılmıştır. Analizde Türkiye'deki büyük sanayi kuruluşlarının ortalama çalışan sayıları incelenmiş, kârlılık, üretim, sermaye yapısı gibi değişkenlerin, istihdam düzeyi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Çalışmada İSO (İstanbul Sanayi Odası) tarafından yıllık olarak yayınlanan Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu anketindeki verilerden yararlanılmıştır. Veriler öncelikle dengeli bir panel şeklinde düzenlenmiş, ardından da bu veri setine durağanlık testleri uygulanmıştır. Panel veri yaklaşımının ve VAR yönteminin bir birleşimi olan panel VAR analizi sonucunda Türkiye'deki 500 büyük sanayi kuruluşunun istihdam düzeyinin üretim, kârlılık, ihracat, özkaynaklar ve üretimden satışlar gibi faktörlerden etkilenmediği, istihdam düzeyinin temel belirleyicisinin faaliyet dışı kârlar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Name and Surname: Seçkin Sunal Field: Econometrics Programme: Econometrics Supervisor: Professor Işıl Akgül Degree Awarded and Date: Master of Science - July 2003 Panel Data, Employment, VAR (Vector Autoregressive) Models, Panel Stationarity Tests, Panel VAR Models.

PANEL DATA ANALYSIS 500 GREATEST INDUSTRIAL FIRMS IN TURKEY In this study, the factors that effect the level of employment in big industrial firms of Turkey are analysed. In the analysis, average employment levels of big industrial firms are gathered and effects of exports, production, profitablity and capital structure are searched on these figures. In the study, data from the annually published survey of ICC (İstanbul Chamber of Commerce), 500 Greatest Industrial Corporations of Turkey, are utilized. Primarily the data is tabulated into a balanced panel and afterwrds, panel stationary tests are applied to the resulting data set. The results of panel VAR analysis, a combination of panel data approach and VAR method, has implied that average employment level of big industrial firms in Turkey is not effected by production, profitabilitiy, exports and sales from production and the main determinant of employment level is profits from irrelevant activities.