
Kanıtsallık (evidentiality), dilbilimsel açıdan “bilginin kaynağının dilsel olarak işaretlenmesi”ni ifade eden dilbilimsel bir kategoridir. Bu çalışma, İran Azerbaycan Türkçesinde kanıtsallığın biçimbirimsel, sözlüksel ve sözdizimsel stratejiler aracılığıyla nasıl yapılandığını incelemeyi amaçlamaktadır. Türk dillerinde kanıtsallık sistemleri üzerine yapılan önceki çalışmaların genellikle Türkiye Türkçesi veya Kuzey Türk dilleriyle sınırlı kalması, İran Azerbaycan Türkçesinin ayrı bir araştırma nesnesi olarak ele alınmasını gerekli kılmıştır. Araştırmanın temel amacı, bilgi kaynağının dilsel olarak nasıl kodlandığını belirlemek; özellikle -mXš, -XB, imiş biçimbirimleri ile ki bağlacının ve dä-, äšit-, danïš- gibi fiillerin kanıtsallık stratejileriyle etkileşimini ortaya koymaktır. Çalışma, yazılı anlatı metinlerinden oluşturulan derlem temelinde yürütülmüş nitel bir araştırmadır. Veriler, Azerbaycan Nağılları, Katl Günü ve Şahsevenler gibi metinlerden seçilmiş; her cümle bilgi kaynağı, kanıtsallık stratejisi türü (aktarımsal, çıkarımsal, algısal) ve çift işaretleme durumu bakımından sınıflandırılmıştır. Çözümlemede Aikhenvald’in tipolojik modeli ile Johanson’un dolaylılık modeli birlikte kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, kanıtsallığın yalnızca biçimbirimsel değil, aynı zamanda sözlüksel ve sözdizimsel düzlemde de kurulduğunu göstermektedir. ki bağlacının Farsça etkisiyle sözdizimsel bir aracı olarak işlev gördüğü; dä-, äšit-, danïš- gibi aktarım fiillerinin biçimbirimlerle etkileşerek çift işaretleme sistemleri oluşturduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, algısal ve çıkarımsal stratejiler arasındaki sınırların anlatı bağlamına göre geçişken bir biçimde kullanıldığı görülmüştür. Sonuç olarak, çalışma İran Azerbaycan Türkçesinin tipolojik açıdan melez bir kanıtsallık sistemi geliştirdiğini; bu sistemin farklı dilbilgisel düzeylerde bütüncül olarak örgütlendiğini göstermektedir.
| selected citations These citations are derived from selected sources. This is an alternative to the "Influence" indicator, which also reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | 0 | |
| popularity This indicator reflects the "current" impact/attention (the "hype") of an article in the research community at large, based on the underlying citation network. | Average | |
| influence This indicator reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | Average | |
| impulse This indicator reflects the initial momentum of an article directly after its publication, based on the underlying citation network. | Average |
