Przeobrażenia ustrojowe, które dokonały się w Polsce po zakończeniu II wojny światowej, radykalnie zmieniły oblicze polskiego szkolnictwa. Pomimo iż w szkołach była propagowana ideologia materialistyczna, to formalnie do 1956 r. w katalogu przedmiotów obowiązkowych była religia, której nauczanie konsekwentnie ograniczano. W 1956 r. uczono jej w niewielu szkołach. W okresie tzw. Polski Ludowej nauczanie religii traktowano instrumentalnie, w zależności od potrzeb aktualnej ekipy rządzącej. Na skutek przełomu politycznego, który dokonał się w Polsce jesienią 1956 r., lekcje religii powróciły do szkół jako przedmiot nadobowiązkowy, nauczany na żądanie rodziców. Od roku szkolnego 1957/58 władze komunistycznego państwa ponownie rugują nauczanie tego przedmiotu z przestrzeni szkolnej. Wraz z uchwaleniem przez Sejm 15 lipca 1961 r. ustawy o rozwoju systemu oświaty i wychowania, w której znalazł się zapis o świeckości szkoły i innych placówek oświatowo-wychowawczych, lekcje religii zostały usunięte ze szkół. Wówczas Kościół podjął się pozaszkolnego nauczania religii dzieci i młodzieży m.in. w kościołach i salkach na plebaniach. Celem niniejszej publikacji jest przybliżenie problemu usuwania lekcji religii z polskich szkół w latach 1956–1961 w świetle dostępnej dokumentacji źródłowej oraz literatury naukowej.