
doi: 10.52652/e.2.22.6
Celem artykułu jest ukazanie wpływów okultyzmu na rozwój środkowoeuropejskiej awangardy, szczególnie surrealizmu lat 30. i 40. Okultyści z jednej strony firmują odwrót od tyranii rozumu, który dla wielu awangardystów uosabia miałkość ludzkiego istnienia, zablokowanego przez cenzurujące siły powinności rodzinnych i publicznych. Z drugiej strony stanowią niewyczerpane źródło rekwizytów, działań i rytuałów. Oba aspekty są niezwykle istotne zarówno dla czeskich artyficjalistów (Toyen i Štyrský), jak i surrealistów (Teige, Nezval), szczególne znaczenie uzyskują one jednak w teoriach i praktyce przedstawicieli surrealizmu rumuńskiego: Victora Braunera, a przede wszystkim Gherasima Luki i Gellu Nauma. Najważniejszymi elementami myśli okultystycznej są tu tajemne postaci (wampiry i media) oraz obiekty uniezależnione od kontroli rozumu. Przestrzenią, w której te przetworzone byty o nowym statusie przedostają się do świadomości, są tytułowe „niebezpieczne krajobrazy”, o których pisał Breton, a które stają się metaforą (ale czy tylko?) sojuszu prajęzyka i praobrazu.
Gherasim Luca, object theory, occultism, artyficjalizm, surreality, teoria obiektu, avant-garde, Victor Brauner, okultyzm, nadrzeczywistość, awangarda, surrealism, Jindrich Styrsky, Gellu Naum, surrealizm, Toyen, Jindrich Chalupecky, artificialism
Gherasim Luca, object theory, occultism, artyficjalizm, surreality, teoria obiektu, avant-garde, Victor Brauner, okultyzm, nadrzeczywistość, awangarda, surrealism, Jindrich Styrsky, Gellu Naum, surrealizm, Toyen, Jindrich Chalupecky, artificialism
| selected citations These citations are derived from selected sources. This is an alternative to the "Influence" indicator, which also reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | 0 | |
| popularity This indicator reflects the "current" impact/attention (the "hype") of an article in the research community at large, based on the underlying citation network. | Average | |
| influence This indicator reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | Average | |
| impulse This indicator reflects the initial momentum of an article directly after its publication, based on the underlying citation network. | Average |
