Osmanlı toprakları 16. yüzyılla birlikte farklı birçok mesele ile karşılaşmış ve bu meselelerin hükümleri Osmanlı müftülerince verilen fetvâlarda ortaya konulmuştur. Ele alınan meselelerin en önde gelenleri tütün ve kahve olup bunlara dair verilen hükümler birbirinden farklı olabilmiştir. Arapça bir kelime olup hamr anlamına gelen kahve sözcüğü iştah kesici olması sebebiyle bu anlamı kazanıp bugün de bu anlamında kullanılmaktadır. Kahve sırayla Habeşistan, Yemen, Mekke ve Kahire’ye geldikten sonra 16. yüzyılda İstanbul’a ulaşmış daha sonra da Avrupa’ya geçmiştir. 16. yüzyılda Şeyhülislâm Bostanzade Muhammed Efendi verdiği uzun manzum fetvâ ile kahveye cevaz verdiği gibi birçok faydasını da dile getirmiştir. Osmanlıda kahve ile ilgili olarak olumlu veya olumsuz birçok farklı fetvânın verildiği de görülmektedir. Duhan yani tütün hakkında ise yine birçok eserin yazıldığı ve genellikle olumsuz görüş belirtildiği görülmektedir. Duhan/tütün Amerika’nın keşfiyle birlikte önce Avrupa’ya, oradan da dünyaya yayılmıştır. Osmanlı topraklarına Akdeniz üzerinden girmiş ve tabaka, duhân, tütün gibi adlarla anılmıştır. Osmanlı topraklarına 16. yüzyılın sonlarında geldiği görülen tütünün kısa sürede İstanbul’a yoğun biçimde getirildiği gözlenmektedir. Osmanlı müftülerinin fetvâlarında hükmü umumiyetle mekruh olan tütüne dair haram hükmünün de verildiği görülebilmektedir. Bununla birlikte bazı müftülerin tütünü caiz gördüğü de belirtilmelidir. Tütün ve kahve ile ilgili olarak bazı şeyhülislam ve müftülerin manzum fetvâlar da verdiği görülmektedir.