W sytuacji powojennej komuniści zdławili wszelkie możliwości swobodnej działalności środowiskom opozycji politycznej. Dla zachowania pozorów demokracji zgadzano się po 1956 roku na obecność w sejmie kilku posłów reprezentujących środowiska katolickie. Byli oni jednak poddani pełnej kontroli państwa. Prymas Wyszyński zdawał sobie sprawę z gry prowadzonej przez komunistów oraz z zadania, jakie w tym momencie spada na Kościół w Polsce i na niego osobiście. Rolą prymasa jako „antemurale” (tak nazwał Wyszyński zadania prymasa Polski w momencie śmierci kard. Augusta Hlonda) było zachowanie substancji narodu chrześcijańskiego i wspieranie ludzi Kościoła – duchownych i świeckich, aby nie dali się skusić komunistom, oddając swoją inteligencję i katolicki światopogląd na służbę formacji niszczącej suwerenność wewnętrzną i charakter Polaków.