Günümüzde genelde eğitim sisteminin, özelde eğitim-öğretimprogramlarının oluşmasında birtakım iç ve dış etkenlerin varlığı dilegetirilmektedir. Osmanlı medrese sistemini günümüz eğitim sistemleriyle kıyaslamakve ikisinin birebir örtüştüğünü söylemek mümkün değildir. Ancak kendi şartlarıiçerisinde değerlendirildiğinde medreselerin yönetim ve eğitim anlayışlarınınoluşum ve gelişiminde pek çok değişkenin/faktörün bulunduğu görülebilir. Bunların başında devlet otoritesi, ilmiye sınıfıolarak teşkilatlanan ulema, Türk ve İslam coğrafyasının genelinde var olan Sünnîilim geleneği, medreselerin finansmanını sağlayan vakıflar ve medreseeğitiminde asıl önemli unsur olan müderris gelmektedir. Özellikle Fatih’inyönetim ve eğitim sistemi bakımından yakından ilgilenerek inşa ettiği Sahn-ıSemân ve Kanuni’nin kurduğu Süleymaniye medreseleri, devlet otoritesininmedreseler üzerindeki etkisini çok iyi yansıtmaktadır. Ulemanın da medreselerüzerindeki tesiri, medreselerle ilgili düzenlemelerin yer aldığı kanunnâmelerinhazırlanması ve yürürlüğe konulmasında kendini göstermiştir. İslam ilim vekültürünün önemli merkezlerinden gelen bilginler ile özellikle yüksek tahsiliçin buraları tercih eden Osmanlı âlimleri bu bölgelerdeki medreselerin ilim,kültür ve eğitim geleneklerini Osmanlı medreselerine intikal ettirmişlerdir.Yine bu konuda Osmanlı âlimlerinin itibar ettiği Sünnî çizgideki seçkinulemanın eserleri ve şerhleri Osmanlı medreselerinde okunmuş ve bunlar zihniyetoluşturucu etkiye sahip olmuştur. Medreselerin finansmanını sağlayan vakıflarınkurucularının vakıfnâmelerde, medreselerde müderrislik yapacak kişiler ileokutulacak ilim ve eserlerin belirlenmesinde müdahil oldukları görülür.Müderrisler ise medreselerin yönetim ve eğitim işlerinden tamamen sorumlukişilerdir. İlmi ihtisasları, kişisel tercihleri ve dünya görüşleridoğrultusunda ders programlarında farklı kitaplar okutabilmekteydiler. Buçalışmamızda medrese eğitim sistemi üzerinde etkisi olduğunu düşündüğümüzfaktörleri genel olarak anlamaya ve yorumlamaya çalışacağız.