Tarihsellik, bir fenomenin, herhangi bir toplumda özellikle de belirli birzaman diliminde ve kay ıtlanmış koşullarda ortaya çıkması ve gelişmesidir. Düşünce birfenomendir. Dü şünsel fenomenler toplumsal fenomenler, toplumsal fenomenler detarihsel fenomenlerdir. Bu anlay ışa göre, her şey belirli bir toplum ve tarih içindemeydana gelir. Bu anlamdaki "Tarihsellik''' kavramının, batıya ait tarihsellik kavramıile zorunlu bir ili şkisi yoktur. Bizdeki tarihsellik, Akâid ilmindeki yapıda, islamî fırkalarınortaya ç ıkması ve gelişmesinin tarihsel tarihinde ve Kelam ilmi'nde örnekliği olan birrealitedir. Hiç ku şkusuz yeni kelamcılar gibi eski kelamcılar da, ifrat, tefrit ve mutedilkar şıt uçların etki-tepki yasasına göre oluştuklarının farkındaydılar.2 Şu halde Kelamilmi, belirli bir konjonktürde ve (toplumsal) alanda ortaya ç ıkmış, gelişmiş ve bizatihitarihsel bir a şamada olgunlaşmış ve başka bir tarihsel aşamada da gerileme ve çökmesüreçlerine girmi ş tarihsel bir ilimdir.