Rozwój człowieka zarówno na poziomie biologicznym jak i psychicznym dokonuje się w wyniku współdziałania czynników genetycznych, środowiskowych i aktywności własnej. Zdolność i wysiłek transgresji czyli przekraczania siebie w trakcie pokonywania trudności jest znaczącym przejawem dojrzałości osobowościowej.Prof. Józef Kozielecki w swoich opracowaniach na temat transgresji wyróżnia jej czteryformy: transgresja: ku rzeczom, ku ludziom, ku symbolom i ku sobie. Uzasadnia też jej zastosowania praktyczne w wychowaniu i samowychowaniu, w psychoterapii, w życiu etycznym i religijnym.