Dildeki zaman kavraminin temelinde genel olarak mekân bilgisinin var oldugu soylenebilir. Pek cok dilde de zaman bilgisi ile mekân bilgisinin ayni gramerlik bicimlerle ifade edildigi gorulmektedir. Bu nedenle Turk dilinin pek cok lehcesinde Eski Turkce adak biciminden gelisen ayak ve azak sozlerinin ses olarak dallanmasinin yani sira anlam olarak da dallandigi gorulmektedir. Cagdas Turk lehcelerinin pek cogunda ayak bicimiyle gorulen soz, “1. Ayak 2. Bacak 3. Bir seyin durmasini saglayan unsur 4. Son” anlamlariyla kullanilmaktadir. Fakat, Baskurt, Tatar lehceleri ile Turkiye Turkcesinin agizlarinda azak bicimiyle ve bu bicimden gelisen zarf gorevinde bir soz olarak kullanildigi gorulmektedir. Dolayisiyla soz konusu lehcelerin soz varliginda ses degisikligine bagli olarak mekânla ilintili zaman anlaminin azak bicimine yuklendigi gorulmektedir. Turk dilinin Kazak, Karacay-Malkar, Kirgiz, Yeni Uygur, Kumuk Turkceleri gibi baska lehcelerinde de isaret edilen bu ‘son’ bilgisinin Turkiye Turkcesi yazi dili disinda diger lehcelerde kullanim sikliginin oldugu kolaylikla tespit edilebilir. Bu calismada da Baskurt Turkcesinin soz varliginda yer alan azak biciminden hareketle ‘son’ bilgisinin ortaya cikisinin izahina calisilmistir.