Artykuł poświęcony jest migracji szlachty w całym basenie Morza Bałtyckiego i w szerokiej perspektywie czasowej, ale z ograniczeniem do oglądu sprawy w kręgu niezwykle wpływowych współredaktorów słynnej Encyklopedii francuskiej. W swej istocie stanowi też pretekst do refleksji nad źródłami kilku bardzo wymownych i wciąż żywotnych osądów na temat mieszkańców krain nadbałtyckich, a więc w optyce osiemnastowiecznej zwłaszcza Danii, Szwecji, Inflant, Prus oraz ziem należących do Rzeczypospolitej. Dodać do tego należy oczywiście Rosję, nie tylko z impetem wkraczającą w ów świat, ale cieszącą się też wyjątkowymi względami sporej części koryfeuszy francuskiego oświecenia.