Tez çalışması, Hitit İmparatorluğu'nun yıkılması ardından, Orta Anadolu Platosu'nda tarih sahnesine çıkan Tabal Ülkesi'nin, filolojik ve arkeolojik kaynaklar çerçevesinde Anadolu tarihi içerisindeki yerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. MÖ 850-650 yılları arasındaki tarihsel gelişim süreci, Asur yazılı kaynaklarına dayalı bir şekilde ortaya konulmaya çalışılan Tabal Ülkesi'nin yerel yazılı kaynakları da Tabal tarihi için önemli veriler içermektedir. Asur belgeleri ve yerel yazılı kaynaklara dayanan tarihsel gelişim süreci dışında, sanatsal üretimleri, seramik gelenekleri, yerleşim modelleri, mimari uygulamaları, madeni eserleri, dinsel anlayışları ile ortaya konulmaya çalışılan Tabal'in, Orta Anadolu Demir Çağı kültürünün en önemli dinamiği olduğu anlaşılmaktadır. Tabal Ülkesi sınırları içerisinde yapılan kazı ve araştırmalarda ele geçen seramikler, Alişar-4 seramik geleneğin asıl yayılım alanının Tabal Ülkesi olduğunu göstermektedir. Tabal'e ait heykeltıraşlık eserleri, Geç Hitit Sanatı içerisinde Tabal eserlerinin daha çok Asur ve Arami etkileri taşıdığını ortaya koymaktadır. Demir Çağı'nın diğer siyasi güçleri olan Muşki, Urartu, Kaşka ve Asur ile Tabal'in siyasi ilişkileri yazılı belgeler üzerinden ortaya konulurken, bölgeye özgü arkeolojik materyaller de bir Tabal kimliğini ortaya koymaktadır.

The aim of this study is the synthesis of textual and archaeological evidence about the Tabal Kingdom emerged on the Central Anatolian Plateau after the collapse of Hittite Empire. Development of the Tabal Kingdom between 850-650 BC was traced through the Assyrian written sources but local textual evidence also provides significant information about the history of Tabal. Beside the Assyrian and local textual evidence, artworks, pottery traditions, settlement models, architectural traditions, metal works and religious practices indicate that Tabal was the key element of Central Anatolian Iron Age culture. Archaeological surveys and excavations held in Tabal land indicate that main geographical distribution of Alişar 4 pottery tradition was in Tabal kingdom. Sculptural remains from Tabal reflect Assyrian and Aramaic influences within the concept of Late Hittite art. While the political relations with other Iron Age political entities like Mushki, Urartu, Khaska and Assyria indicated by textual sources, archaeological materials specific to the region reflects Tabalian identity.