{"references": ["Bie\u0144kowska E., Crime in Eastern Europe, [w:] F. Heidensohn, M. Farell (red.), Crime in Europe, Routledge, London, New York 1991, s. 43\u201354.", "Boers K., Sozialer Umbruch und Kriminalit\u00e4t in Deutschland, \"Monatsschrift f\u00fcr Kriminologie und Strafrechtsreform\" 1996, t. 79, nr 5, s. 314\u2013337.", "Eisner M., Long-term socio-economic trends and their effects on crime, [w:] Crime and Economy: Proceedings, Council of Europe, Strasbourg 1994, s. 17\u201351.", "Europe in a Time of Change: Crime Policy and Criminal Law, Council of Europe, Strasbourg 1999.", "G\u00f6ncz\u00f6l K., The changes in crime control in Hungary, [w:] B. Szamota-Saeki, D. W\u00f3jcik (eds.), Impact of Political, Economic and Social Change on Crime and Its Image in Society, Zak\u0142ad Kryminologii PAN, Warszawa 1995, s. 37\u201344.", "Heidensohn F., Farell M. (red.), Crime in Europe, Routledge, London, New York.", "Joutsen M., Change and integration in Europe: Crime and criminal justice in transition, [w:] B. Szamota-Saeki, D. W\u00f3jcik (red.), Impact of Political, Economic and Social Change on Crime and Its Image in Society, Zak\u0142ad Kryminologii PAN, Warszawa 1995, s. 9\u201327.", "Karstedt S., Legacies of a culture of inequality: The janus face of crime in post-communist countries, \"Crime, Law and Social Change\" 2003, t. 40, nr 2\u20133, s. 295\u2013320.", "Kossowska A., Crime in Poland in the period of rapid change, [w:] B. Szamota-Saeki, D. W\u00f3jcik (red.), Impact of Political, Economic and Social Change on Crime and Its Image in Society, Zak\u0142ad Kryminologii PAN, Warszawa 1995, s. 29\u201344.", "Krajewski K., Transformation and crime control. Towards exclusive societies Central and Eastern European style?, [w:] New Tendencies in Crime and Criminal Policy in Central and Eastern Europe, Proceedings, Bibor, Miskolc 2003, s. 19\u201328.", "Levay M., Social changes and rising crime rates: The CASE of CEE. European Journal of Crime, \"Criminal Law and Criminal Justice\" 2000, t. 8, nr 1, s. 35\u201350.", "Los M., Crime in transition: The post-communist state, markets and crime, \"Crime, Law and Social Change\" 2003, t. 40, nr 2\u20133, s. 145\u2013169.", "Offe C., Cultural aspects of consolidation: A note on the peculiarities of post-communist transformation, \"East European Constitutional Revieew\" 1997, t. 6, nr 4, s. 64\u201368.", "Valkova J., The impact of socio-economic changes on crime in the Czech Republic, [w:] B. Szamota-Saeki, D. W\u00f3jcik (red.), Impact of Political, Economic and Social Change on Crime and Its Image in Society, Zak\u0142ad Kryminologii PAN, Warszawa 1995, s. 45\u201359."]}

W roku 1959 Czesław Miłosz opublikował wspomnienia pod tytułem ,,Rodzinna Europa”. Gdy książka ta miała ukazać się we Francji, francuski wydawca zaproponował, by zmienić nieco tytuł na ,,L'autre Europe”, ,,Inna Europa”. Wydarzenie to najlepiej unaocznia niepewność, a być może i podejrzliwość, z jaką Europa Zachodnia postrzegała Europę Środkową i Wschodnią: jak gdyby ta Europa nie zasługiwała na atrybut ,,rodzinnej”', lecz pozostawała nadal drugorzędna i odmienna. Od tego czasu minęło kilka dekad i w Europie – a także na świecie – doszło do tektonicznych zmian. Mimo to wydaje się, jakby wciąż obie Europy – Środkowa i Wschodnia – nie były Europą w prawdziwym znaczeniu tego słowa. Stosunek świata zachodniego do tej części kontynentu europejskiego jeszcze ciągle określa mieszanina niepewności, swego rodzaju egzotyczności oraz ignorancji, a daje się to odczuć nawet w stosunkowo odległej dziedzinie, jaką jest przestępczość. Dlatego badacze z siedmiu krajów tej części Europy, spróbowaliśmy pokazać, jak się u nas postrzega problemy przestępczości i jej rozwoju w ostatnich dwóch dziesięcioleciach; jakie są jej osobliwości i charakterystyczne cechy i jak należy je tłumaczyć. Niniejszy przyczynek poświęcony jest próbie wyjaśnienia przestępczości w rozumieniu z jednej strony autorów zachodnich, a z drugiej badaczy z Europy Środkowo-Wschodniej.