{"references": ["Powszechna Deklaracja Praw Cz\u0142owieka z 10 grudnia 1948 r., 217 A (III), http://www. unesco.pl/fileadmin/user_upload/pdf/Powszechna_Deklaracja_Praw_Czlowieka. pdf [dost\u0119p: 20.06.2020].", "Konwencja o ochronie d\u00f3br kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego wraz z regulaminem wykonawczym do tej Konwencji oraz Protok\u00f3\u0142 o ochronie d\u00f3br kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego, podpisane w Hadze dnia 14 maja 1954 r., Dz.U. 1957 Nr 46, poz. 212.", "Mi\u0119dzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych otwarty do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r., Dz.U. 1977 Nr 38 poz. 167.", "Final Act of the International Conference on Human Rights, Teheran, 22 April to 13 May 1968, https://legal.un.org/avl/pdf/ha/fatchr/Final_Act_of_TehranConf. pdf [dost\u0119p: 6.12.2021].", "Mi\u0119dzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Spo\u0142ecznych i Kulturalnych, Dz.U. 1977 Nr 38, poz. 169.", "Limburg Principles on the Implementation of the ICESCR, 8.01.1987, E/CN.4/1987/17, https://www.refworld.org/pdfid/48abd5790.pdf [dost\u0119p: 5.12.2021].", "Konwencja o r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej sporz\u0105dzonej w Rio de Janeiro dnia 5 czerwca 1992 r., Dz.U. 2002 Nr 184, poz. 1532.", "Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights, 15.04.1994, Marrakesh Agreement Establishing the World Trade Organization, Annex 1C, 1869 UNTS 299.", "Mi\u0119dzynarodowa Deklaracja UNESCO w sprawie danych genetycznych, 16 pa\u017adziernika 2003 r., 32 C/Resolutions, https://www.unesco.pl/fileadmin/user_upload/pdf/ Deklaracja_o_danych_genetycznych_PL.pdf [dost\u0119p: 5.12.2021].", "Powszechna Deklaracja w sprawie Bioetyki i Praw Cz\u0142owieka, 16.10.2005, SHS/EST/ BIO/06/1, 33 C/Resolutions, https://docplayer.pl/4966562-Powszechnadeklaracja- w-sprawie-bioetyki-i-praw-czlowieka.html [dost\u0119p: 5.12.2021].", "Universal Declaration on Bioethics and Human Rights, 19.10.2005, https://unesdoc. unesco.org/ark:/48223/pf0000142825_eng#page=80 [dost\u0119p: 6.12.2021].", "Konwencja o patencie europejskim, sporz\u0105dzona w Monachium dnia 5 pa\u017adziernika 1973 r., zmieniona aktem zmieniaj\u0105cym artyku\u0142 63 Konwencji z dnia 17 grudnia 1991 r. oraz decyzjami Rady Administracyjnej Europejskiej Organizacji Patentowej z dnia 21 grudnia 1978 r., 13 grudnia 1994 r., 20 pa\u017adziernika 1995 r., 5 grudnia 1996 r. oraz 10 grudnia 1998 r., wraz z Protoko\u0142ami stanowi\u0105cymi jej integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, Dz.U. 2004 Nr 79 poz. 737.", "Konwencja nr 108 Rady Europy o ochronie os\u00f3b w zwi\u0105zku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych, sporz\u0105dzona w Strasburgu dnia 28 stycznia 1981 r., Dz.U. 2003 Nr 3, poz. 25.", "Dyrektywa 96/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 1996 r. w sprawie ochrony prawnej baz danych, Dz. Urz. UE L 77 z 27.03.1996 r., s. 20-28.", "Dyrektywa 98/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 6 lipca 1998 r. w sprawie ochrony prawnej wynalazk\u00f3w biotechnologicznych, Dz. Urz. UE L 213 z 30.07.1998 r., s. 13-21.", "Rozporz\u0105dzenie Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w \u017cycie regu\u0142 konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu, Dz. Urz. UE L z 4.01.2003 r., s. 1-25.", "Dyrektywa 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dost\u0119pu do informacji dotycz\u0105cych \u015brodowiska i uchylaj\u0105ca dyrektyw\u0119 Rady 90/313/EWG, Dz. Urz. UE L 41 z 14.02.2003 r., s. 26-32.", "Rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 816/2006 z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie udzielania licencji przymusowych na patenty dotycz\u0105ce wytwarzania produkt\u00f3w farmaceutycznych przeznaczonych na wyw\u00f3z do kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 problemy zwi\u0105zane ze zdrowiem publicznym, Dz. Urz. UE L 157 z 9.06.2006 r., s. 1-7.", "Dyrektywa 2003/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego, Dz. Urz. UE L 345 z 31.12.2003 r., s. 90-96.", "Traktat z Lizbony zmieniaj\u0105cy Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiaj\u0105cy Wsp\u00f3lnot\u0119 Europejsk\u0105, sporz\u0105dzony w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 r., Dz.U. 2009 Nr 203, poz. 1569.", "Rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 223/2009 z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie statystyki europejskiej, Dz. Urz. UE L 87 z 31.03.2009 r., s. 164-173.", "Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, Dz. Urz UE C 326 z 26.10.2012 r., s. 391-407.", "Rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 511/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie \u015brodk\u00f3w zapewniaj\u0105cych zgodno\u015b\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w w Unii z wymogami wynikaj\u0105cymi z Protoko\u0142u z Nagoi dotycz\u0105cego dost\u0119pu do zasob\u00f3w genetycznych oraz uczciwego i sprawiedliwego podzia\u0142u korzy\u015bci wynikaj\u0105cych z wykorzystania tych zasob\u00f3w Tekst maj\u0105cy znaczenie dla EOG, Dz. Urz. UE L 150 z 20.5.2014 r., s. 59-71.", "Rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/759 z 29 kwietnia 2015 r. zmieniaj\u0105ce rozporz\u0105dzenie (WE) nr 223/2009 w sprawie statystyki europejskiej, Dz. Urz. UE L 123 z 19.05.2015 r., s. 90-97.", "Rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony os\u00f3b fizycznych w zwi\u0105zku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przep\u0142ywu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016 r., s. 1-88.", "Traktat o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dz. Urz. UE C 202 z 7.06.2016 r.", "Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/943 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony niejawnego know-how i niejawnych informacji handlowych (tajemnic przedsi\u0119biorstwa) przed ich bezprawnym pozyskiwaniem, wykorzystywaniem i ujawnianiem, Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2016 r., s. 1-18.", "Rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2017/1951 z dnia 25 pa\u017adziernika 2017 r. zmieniaj\u0105ce rozporz\u0105dzenie (UE) nr 99/2013 w sprawie Europejskiego programu statystycznego 2013\u20132017 poprzez przed\u0142u\u017cenie programu do roku 2020, Dz.Urz. UE L 284 z 31.10.2017 r., s. 1-11.", "Protok\u00f3\u0142 zmieniaj\u0105cy Konwencj\u0119 Rady Europy nr 108 o ochronie os\u00f3b w zwi\u0105zku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych, 18.05.2018 r., CM(2018)2- final, https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2019-0142_PL.pdf [dost\u0119p: 9.12.2021].", "Rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2018/1807 z dnia 14 listopada 2018 r. w sprawie ram swobodnego przep\u0142ywu danych nieosobowych w Unii Europejskiej, Dz. Urz. UE L 303 z 28.11.2018 r., s. 59-68.", "Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE, Dz. Urz. UE L 130 z 17.05.2019 r., s. 92-125.", "Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego, Dz. Urz. UE L 172 z 26.06.2019 r., s. 56-83.", "Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 pa\u017adziernika 2019 r. w sprawie ochrony os\u00f3b zg\u0142aszaj\u0105cych naruszenia prawa Unii, Dz. Urz. UE L 305 z 26.11.2019 r., s. 17-56.", "Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. \u2013 Kodeks cywilny, t.j. Dz.U. 2020, poz. 1740 z p\u00f3\u017an. zm.", "Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. \u2013 Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2020, poz. 1320 z p\u00f3\u017an. zm.", "Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, t.j. Dz.U. 2020, poz. 1913 z p\u00f3\u017an. zm.", "Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, t.j. Dz.U. 2021, poz. 1062.", "Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, t.j. Dz.U. 2021, poz. 955.", "Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego, t.j. Dz.U. 2021, poz. 534 z p\u00f3\u017an. zm.", "Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. \u2013 Prawo w\u0142asno\u015bci przemys\u0142owej, t.j. Dz.U. 2021, poz. 324.", "Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych, t.j. Dz.U. 2021, poz. 386.", "Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji dzia\u0142alno\u015bci podmiot\u00f3w realizuj\u0105cych zadania publiczne, t.j. Dz.U. 2021, poz. 2070.", "Ustawa z dnia 6 wrze\u015bnia 2001 r. o dost\u0119pie do informacji publicznej, t.j. Dz.U. 2020, poz. 2176 z p\u00f3\u017cn. zm.", "Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsument\u00f3w, t.j. Dz.U. 2021, poz. 275.", "Ustawa z dnia 3 pa\u017adziernika 2008 r. o udost\u0119pnianiu informacji o \u015brodowisku i jego ochronie, udziale spo\u0142ecze\u0144stwa w ochronie \u015brodowiska oraz o ocenach oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, t.j. Dz.U. 2021, poz. 247 z p\u00f3\u017an. zm.", "Rozporz\u0105dzenie Rady Ministr\u00f3w z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjno\u015bci, minimalnych wymaga\u0144 dla rejestr\u00f3w publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymaga\u0144 dla system\u00f3w teleinformatycznych, Dz.U. 2012, poz. 526.", "Ustawa z dnia 25 lutego 2016 r. o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego, t.j. Dz.U. 2019, poz. 1446.", "Rozporz\u0105dzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kszta\u0142cenia og\u00f3lnego dla szko\u0142y podstawowej, w tym dla uczni\u00f3w z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kszta\u0142cenia og\u00f3lnego dla bran\u017cowej szko\u0142y I stopnia, kszta\u0142cenia og\u00f3lnego dla szko\u0142y specjalnej przysposabiaj\u0105cej do pracy oraz kszta\u0142cenia og\u00f3lnego dla szko\u0142y policealnej. Dz.U. 2017, poz. 356.", "Ustawa z dnia 27 pa\u017adziernika 2017 r. o Og\u00f3lnopolskiej Sieci Edukacyjnej, t.j. Dz.U. 2021, poz. 989.", "Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych, t.j. Dz.U. 2019, poz. 1781.", "Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. \u2013 Prawo o szkolnictwie wy\u017cszym i nauce, Dz.U. 2021, poz. 478 z p\u00f3\u017an. zm.", "Rozporz\u0105dzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 23 sierpnia 2018 r. w sprawie zasobu informacyjnego przeznaczonego do udost\u0119pniania w centralnym repozytorium informacji publicznej, Dz.U. 2018, poz. 1790.", "Rozporz\u0105dzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wy\u017cszego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kszta\u0142cenia przygotowuj\u0105cego do wykonywania zawodu nauczyciela, Dz.U. 2019, poz. 1450.", "Ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczeg\u00f3lnych instrumentach wsparcia w zwi\u0105zku z rozprzestrzenianiem si\u0119 wirusa SARS-CoV-2, Dz.U. 2020, poz. 695.", "Uchwa\u0142a nr 196 Rady Ministr\u00f3w z dnia 28 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia \"Polityki dla rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce od roku 2020\", M.P. 2021 Nr 1, poz. 23.", "2016 Cybersecurity Law, https://www.chinalawtranslate.com/en/2016-cybersecuritylaw/ [dost\u0119p: 6.12.2021].", "Wyrok ETPC z 7 grudnia 1976 r. w sprawie Handyside przeciwko Zjednoczonemu Kr\u00f3lestwu, nr 5493/72, HUDOC.", "Wyrok ETPC z 9 marca 2004 r. w sprawie Glass przeciwko Zjednoczonemu Kr\u00f3lestwu, 61827/00, pkt 74-83, HUDOC.", "Wyrok ETPC z 12 lutego 2008 r. w sprawie Guja przeciwko Mo\u0142dawii, [w:] M.A. Nowicki (oprac.), Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka. Wyb\u00f3r orzecze\u0144 2008, Oficyna, Warszawa 2009, s. 214.", "Wyrok ETPC z 30 pa\u017adziernika 2012 r. w sprawie P. i S. przeciwko Polsce, 57375/08, HUDOC.", "Wyrok ETPC z 18 grudnia 2012 r. w sprawie Ahmet Yildirim przeciwko Turcji, 3111/10, HUDOC.", "Wyrok ETPC z 1 grudnia 2020 r. w sprawie Gu\u00f0mundur Andri \u00c1str\u00e1\u00f0sson przeciwko Islandii, 26374/18, HUDOC.", "Wyrok ETPC z 7 maja 2021 r. w sprawie Xero Flor w Polsce przeciwko Polsce, 4907/18, HUDOC.", "Wyrok TSUE z 9 listopada 2004 r. w po\u0142\u0105czonych sprawach Fixtures Marketing Ltd przeciwko Oy Veikkaus i AB Svenska Spel, C-46/02, C-338/02, ECLI:EU:C:2004:694.", "Wyrok TSUE z 9 lstopada 2004 r. w sprawie The British Horseracing Board Ltd et al. przeciwko William Hill Organization Ltd., C-203/02, pkt 42, ECLI:EU:C:2004:695.", "Wyrok TSUE z 9 listopada 2004 r. sprawie Fixtures Marketing Ltd przeciwko Organismos Prognostikon Agonon Podosfairou AE (OPAP), C-444/02, ECLI:EU:C:2004:697.", "Wyrok TSUE z 15 stycznia 2015 r. w sprawie Ryanair Ltd przeciwko PR Aviation BV, C-30/14, ECLI:EU:C:2015:10.", "Wyrok TSUE z 16 lipca 2015 r. w sprawie Huawei Technologies Co. Ltd v. ZTE Corp. i ZTE Deutschland GmbH, C-170/13, ECLI:EU:C:2015:477.", "Wyrok MTPC z 28 listopada 2012 r. w sprawie Artavia Murillo et al. przeciwko Kostaryce, https://www.corteidh.or.cr/docs/casos/articulos/seriec_257_ing.pdf [dost\u0119p: 6.12.2021].", "Wyrok fi\u0144skiego Narodowego Trybuna\u0142u Antydyskryminacyjnego i R\u00f3wno\u015bciowego z 21 marca 2018 r., 216/2017, https://www.yvtltk.fi/en/index/opinionsanddecisions/ decisions.html [dost\u0119p: 4.12.2021].", "Wyrok Rechtbank Den Haag z 5 maja 2020 r. w sprawie Federation of the Dutch Trade Movement przeciwko Kr\u00f3lestwu Niderland\u00f3w, C-09-550982-HA ZA 18-388, https:// uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBDHA:2020:1878 [dost\u0119p: 4.12.2021].", "Wyrok Landgericht Berlin z 1 listopada 2011 r., 6 O 479/10, ZD 2012, s. 74.", "Wyrok BGH z 28 stycznia 2014 r., VI ZR 156/13, https://juris.bundesgerichtshof.de/cgi-bin/ rechtsprechung/document.py?Gericht=bgh&Art=en&nr=66910&pos=0&anz=1 [dost\u0119p: 4.12.2021].", "Postanowienia TK z 7 pa\u017adziernika 1992 r., U 1/92, OTK 1992, nr 2, poz. 38.", "Uchwa\u0142a TK z 17 marca 1993 r., W 16/92, Dz.U. 1993 Nr 23, poz. 103.", "Postanowienie S\u0105du Antymonopolowego z 15 maja 1996 r., XVII Amz 1/96, \"Wokanda\" 1997, nr 10, poz. 55.", "Wyrok TK z 8 kwietnia 1998 r., K 10/97, OTK 1998, nr 55, poz. 363.", "Wyrok TK z 21 marca 2000 r., K 14/99, OTK 2000, nr 2, poz. 61.", "Wyrok TK z 17 pa\u017adziernika 2000 r., SK 5/99, OTK 2000, nr 7, poz. 254.", "Wyrok TK z 29 stycznia 2002 r., K 19/01, OTK-A 2002, nr 1, poz. 1.", "Wyrok TK z 29 kwietnia 2003 r., SK 24/02, OTK-A 2003, nr 4, poz. 33.", "Wyrok WSA w Gliwicach z 22 stycznia 2004 r., II SA/Ka 2633/03, LEX 2224495.", "Wyrok TK z 7 lutego 2006 r., SK 45/04, OTK-A 2006, nr 2, poz. 15.", "Wyrok TK z 6 czerwca 2006 r., K 23/05, OTK-A 2006, nr 6, poz. 62.", "Wyrok TK z 24 kwietnia 2007 r., SK 49/05, OTK-A 2007, nr 4, poz. 39.", "Wyrok TK z 8 pa\u017adziernika 2007 r., K 20/07, OTK-A 2007, nr 9, poz. 102.", "Orzeczenie TK z 23 kwietnia 2008 r., SK 16/07, OTK-A 2008, nr 3, poz. 45.", "Wyrok NSA z 27 maja 2008 r., I OSK 867/07, LEX 471503.", "Wyrok TK z 25 listopada 2008 r., K 5/08, OTK-A 2008, nr 9, poz. 159.", "Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 25 marca 2009 r., II SA/GO 825/08, LEX 526352.", "Wyrok TK z 19 stycznia 2010 r., SK 35/08, OTK-A 2010, nr 1, poz. 2.", "Wyrok WSA w Olsztynie z 16 grudnia 2010 r., II SA/Ol 980/10, CBOSA.", "Wyrok SN z 20 stycznia 2011 r., I PK 135/10, \"Monitor Prawa Pracy\" 2011, nr 9, s. 475-478.", "Wyrok NSA z 2 czerwca 2011 r., I OSK 279/11, LEX 1082713.", "Postanowienie SN z 20 czerwca 2011 r., I PK 43/11, LEX 1408141.", "Wyrok TK z 13 grudnia 2011 r., K 33/08, OTK-A 2011, nr 10, poz. 116.", "Wyrok TK z 10 grudnia 2013 r., K 16/13, OTK-A 2013, nr 9, poz. 135.", "Wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., I OSK 2014/13, CBOSA.", "Wyrok NSA z 6 lutego 2015 r., I OSK 681/14, http://www.orzeczenia-nsa.pl/IOSK- 681-14.html [dostep: 7.12.2021].", "Wyrok NSA z 12 lutego 2015 r., I OSK 759/14, LEX 1753618.", "Postanowienie SN z 5 marca 2015 r., III KK 274/14, OSNKW 2015, nr 9, poz. 72.", "Wyrok NSA z 9 kwietnia 2015 r., I OSK 1029/14, LEX 1773492.", "Wyrok TK z 23 czerwca 2015 r., SK 32/14, OTK-A 2015, nr 6, poz. 84.", "Wyrok WSA w Warszawie z 8 czerwca 2017 r., II SA/Wa 118/17, LEX 2402307.", "Wyrok SN z 15 listopada 2017 r., III PK 161/16, http://www.sn.pl/sites/orzecznictwo/ OrzeczeniaHTML/iii%20pk%20161-16-1.docx.html [dost\u0119p: 8.12.2021].", "Wyrok TK z 6 czerwca 2018 r., K 53/16, Dz.U. 2018, poz. 1149.", "Wyrok WSA w Warszawie z 5 wrze\u015bnia 2018 r., II SAB/Wa 61/18, LEX 2775082.", "Wyrok NSA z 12 kwietnia 2019 r., I OSK 1614/17, LEX 2664621.", "Wyrok TK z 5 listopada 2019 r., P 14/19, OTK-A 2020, poz. 7.", "Wyrok NSA z 19 kwietnia 2021 r., III OSK 836/21, LEX 3184818.", "Opinia S\u0105du Najwy\u017cszego Wisconsin z 13 lipca 2016 r. w sprawie Stan Wisconsin przeciwko Ericowi L. Loomisowi, nr 2015AP157\u2013CR, https://www.wicourts.gov/sc/opinion/ DisplayDocument.pdf?content=pdf&seqNo=171690 [dost\u0119p: 4.12.2021].", "A Human Rights-Based Approach to Data. Leaving No One Behind in the 2030 Agenda for Sustainable Development, Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, Geneva 2018, https://www.ohchr.org/documents/issues/ hrindicators/guidancenoteonapproachtodata.pdf [dost\u0119p: 5.12.2021].", "A World That Counts. Mobilising the Data Revolution for Sustainable Development, Independent Expert Advisory Group Secretariat, [b.m.w.] 2014, https://www. undatarevolution.org/wp-content/uploads/2014/11/A-World-That-Counts.pdf [dost\u0119p: 5.12.2021].", "Ad Hoc Expert Group for the Preparation of a Draft text of a Recommendation the Ethics of Artificial Intelligence, Outcome document: first draft of the Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence, 7.09.2020, SHS/BIO/AHEG-AI/2020/4 REV.2, https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000373434?1=null&queryId =e008d2a5-5443-45e8-91cb-37844c774624 [dost\u0119p: 4.12.2021].", "Alemanno A., Sibony A.L., Epilogue: The Legitimacy and Practicability of EU Behavioural Policy-Making, [w:] A. Alemanno, A.L. Sibony (red.), Nudge and the Law: A European Perspective, Hart Publishing, Oxford-Portland 2015, s. 325-347.", "Algorithm [has\u0142o], [w:] Online Etymology Dictionary, https://www.etymonline.com/ [dost\u0119p: 2.05.2020].", "Ali M., Sapiezynski P., Bogen M., Korolova A., Mislove A., Rieke A., Discrimination Through Optimization: How Facebook's Ad Delivery Can Lead to Skewed Outcomes, \"Proceedings of the ACM on Human-Computer Interaction\" 2019, t. 3, s. 1-30, https://www.doi.org/10.1145/3359301.", "Ananny M., Crawford K., Seeing Without Knowing: Limitations of the Transparency Ideal and Its Application to Algorithmic Accountability, \"New Media & Society\" 2018, nr 20(3), s. 973-989.", "Anderson C., The End of Theory, Will the Data Deluge Makes the Scientific Method Obsolete?, http://www.edge.org/3rd_culture/anderson08/anderson08_index.html [dost\u0119p: 2.05.2020].", "Application of the Charter of Fundamental Rights of the European Union by National Courts: the Experience of Administrative Courts, Colloquium of the Association of Councils of State and the Supreme Administrative Jurisdictions of the European Union, Madrid 2012.", "Ariely D., Predictibly Irrational. The Hidden Forces That Shape Our Decisions, Harper Collins, New York 2010.", "Article 29 Data Protection Working Party, Guidelines on automated individual decisionmaking and profiling for the purposes of regulation 2016/679, adopted on 3 October 2017 as last revised and adopted on 6 February 2018, 17/EN WP251rev.01, https://ec.europa.eu/newsroom/article29/redirection/document/49826 [dost\u0119p: 6.12.2021].", "Article 29 Data Protection Working Party's Opinion 05/2014 on Anonymisation Techniques adopted on 10 April 2014, 0829/14/EN, WP216, https://ec.europa.eu/ justice/article-29/documentation/opinion-recommendation/files/2014/wp216_ en.pdf [dost\u0119p: 5.12.2021].", "Bia\u0142a Ksi\u0119ga w sprawie sztucznej inteligencji. Europejskie podej\u015bcie do doskona\u0142osci i zaufania, Bruksela 19.02.20

Kilka lat temu, zar��wno na forum ONZ, Unii Europejskiej, jak i Rady Europy, zagadnie- nie rozwoju Sztucznej Inteligencji by��o przedmiotem dokument��w programowych, analiz oraz projekt��w regulacji, jednak stosunkowo niewiele by��o ��r��de�� prawa, z kt��rych wynika��yby wi������ce obowi��zki dla pa��stw. Nie by��o r��wnie�� pewno��ci, ��e tocz��ce si�� dyskusje znajd�� prze��o��enie na instrumenty, kt��re by takie obowi��zki nak��ada��y, a tak��e jak dalece proponowane regulacje b��d�� odbiega�� od istniej��cych rozwi��za��. Pomys�� podj��cia tematyki dost��pno��ci danych narodzi�� si�� w 2015 r., kiedy rewolucja cyfrowa wci���� znajdowa��a si�� w punkcie, w kt��rym trudno by��o okre��li�� jej wp��yw na nasze ��ycie. By��o to przed historycznym zwyci��stwem programu AlphaGo nad cz��owiekiem w starochi��skiej grze go, a tak��e przed referendum ws. Brexitu oraz wyborami prezydenckimi w USA (2016 r.), w kt��rych przedsi��biorstwo Cambridge Analytica wykorzysta��o analityk�� danych do wp��ywania na decyzje podejmowane przez obywateli. Obj��cie ochron�� takiej warto��ci jak nauka, wi����e si�� z wyznaczeniem granic dopuszczalnej ingerencji ze strony w��adz publicznych. W tym kontek��cie art. 15 ust. 3, ustanawiaj��cy ochron�� wolno��ci naukowej, zobowi��zuje pa��stwa do przyznania pierwsze��stwa w uregulowaniu uprawiania nauki samym badaczom ��� przede wszystkim poprzez wypracowanie standard��w etycznych w zakresie prowadzenia bada�� z wykorzystaniem danych osobowych. Pozostawienie nauki poza sfer�� imperium pa��stwa, jest niezb��dne dla zapewnienia, aby prowadzone badania nie by��y podporz��dkowywane celom politycznym, np. dla uzasadnienia polityk publicznych, tak jak to mia��o miejsce w pierwszej po��owie XX wieku. Z praw w dziedzinie nauki wynikaj�� tak��e obowi��zki do podejmowania wsp����pracy mi��dzynarodowej w obszarze nauki. Realizacja tego obowi��zku jest szczeg��lnie istotna w kontek��cie wzmacniania dost��pno��ci danych, kt��re stanowi�� zas��b nap��dzaj��cy rozw��j zar��wno nauki, jak i gospodarki. Otwieranie danych sektora prywatnego przedsi��biorstw zlokalizowanych w pa��stwach rozwini��tych, mo��e ponadto sprzyja�� wzmacnianiu transferu wiedzy oraz rozwojowi spo��eczno-gospodarczemu pa��stw rozwijaj��cych si��. Obecne traktaty z obszaru praw cz��owieka stwarzaj�� silne podstawy dla ochrony praw w dziedzinie nauki. Obok art. 15 MPPGSiK, ochron�� przed nadu��yciami nauki, jak�� jest eksperyment badawczy bez zgody uczestnika, ustanawia art. 7 MPPOiP. Z kolei Konwencja Praw Dziecka precyzuje obowi��zek podejmowania wsp����pracy mi��dzy- narodowej, zmierzaj��cej do wzmacniania dost��pu do wiedzy naukowej oraz technicznej (art. 28 ust. 3). Rekomendacj�� w zakresie ochrony wolno��ci naukowej wyda��o r��wnie�� UNESCO (najpierw w 1974 r., kt��ra zosta��a nast��pnie zrewidowana w 2017 r.). Przegl��d zalece�� formu��owanych przez organy traktatowe wskazuje ponadto na du���� aktywno���� Komitetu ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet, w szczeg��lno��ci w zakresie budowania kompetencji cyfrowych, a tak��e zwi��kszania reprezentacji kobiet w naukach technicznych. Osi��gni��cie wysokiej r����norodno��ci w ��rodowisku naukowym jest bowiem niezb��dne dla zapewnienia, ��e prowadzone badania b��d�� uwzgl��dnia��y potrzeby i warto��ci r����nych grup spo��ecznych. W monografii wydanej nak��adem Wydawnictwa INP PAN, a b��d��cej zaktualizowan�� wersj�� rozprawy doktorskiej dr ��ukasza Szoszkiewicza, Autor dokona�� analizy wp��ywu paradygmatu big data na rol�� i obowi��zki pa��stwa wynikaj��ce z praw cz��owieka chronionych przez mi��dzynarodowe pakty praw cz��owieka ONZ. Wskaza�� na obowi��zki pa��stwa w zarz��dzaniu danymi (ang. data governance), w szczeg��lno��ci tych zwi��zanych z zapewnieniem dost��pno��ci danych oraz uregulowaniu dopuszczalno��ci eksploracji danych przy u��yciu technik uczenia maszynowego. W najbli��szym czasie zainteresowanie organ��w traktatowych ONZ w tym zakresie prawdopodobnie tylko wzro��nie. Wynika to przede wszystkim z przyj��cia przez Komitet PGSK w kwietniu 2020 r. Komentarza Og��lnego, po��wi��conego prawom w dziedzinie nauki. Komitet dokona�� w niej wyk��adni szczeg����owych obowi��zk��w pa��stw, wskazuj��c zarazem na konieczno���� uregulowania wyzwa�� zwi��zanych z rewolucj�� cyfrow��. Nale��y oczekiwa��, ��e wyk��adnia dokonana przez Komitet PGSK b��dzie w przysz��o��ci stosowana przez organy traktatowe ONZ w ramach procedury rozpatrywania sprawozda�� pa��stw, a tak��e prac nad kolejnymi komentarzami og��lnymi. W tym kontek��cie niniejsz�� monografi�� nale��y postrzega�� jako pr��b�� operacjonalizacji tej��e wyk��adni, jako mog��cej znale���� zastosowanie przy okazji oceny wywi��zywania si�� przez pa��stwa z realizacji po- stanowie�� MPPGSiK.