{"references": ["K. Buczkowski, P. Wiktorska, Kariery kryminalne \u2013 problem definicji \u2013 w niniejszej publikacji (DOI: 10.5281/zenodo.5590221).", "Zob. te\u017c: ibidem; J. W\u0142odarczyk-Madejska, D. Wzorek, R\u00f3\u017cne drogi, r\u00f3\u017cne wzory. Typy trajektorii przest\u0119pczych w niniejszej publikacji (DOI: 10.5281/ zenodo.5590304).", "Chodzi o czyny zabronione pope\u0142nione przez nieletnich lub przejawy demoralizacji odnotowane w przypadku os\u00f3b poni\u017cej 13 roku \u017cycia.", "Zob. K. Soothill, C. Fitzpatrick, B. Francis, Understanding Criminal Careers, Willan Publishing, Cullompton, Devon 2013, s. 15\u201316.", "Zob. te\u017c uwagi na temat terminologii stosowanej w ramach bada\u0144 w nurcie lifecourse criminology: J. W\u0142odarczyk-Madejska, D. Wzorek, Jak bada\u0107 aktywno\u015b\u0107 przest\u0119pcz\u0105 w toku \u017cycia? Perspektywa teoretyczna w niniejszej publikacji (DOI: 10.5281/zenodo.5590255).", "Szczeg\u00f3lne podzi\u0119kowania za pomoc w przygotowaniu tego rozdzia\u0142u kieruj\u0119 do Justyny W\u0142odarczyk-Madejskiej, kt\u00f3ra wspar\u0142a mnie szczeg\u00f3\u0142owymi uwagami na temat zgromadzonych danych oraz pomog\u0142a odtworzy\u0107 liczne wyzwania napotykane w trakcie realizacji poszczeg\u00f3lnych procedur badawczych. Dzi\u0119kuj\u0119 r\u00f3wnie\u017c Witoldowi Klausowi za cenne uzupe\u0142nienia oraz propozycje cytat\u00f3w z bada\u0144 jako\u015bciowych, \u015bwietnie oddaj\u0105ce wyzwania metodologiczne i etyczne w realizacji bada\u0144. Dzi\u0119kuj\u0119 te\u017c Autorkom i Autorom pozosta\u0142ych rozdzia\u0142\u00f3w w tej ksi\u0105\u017cce za wszystkie komentarze i sugestie.", "Zob. wi\u0119cej na temat bada\u0144 prowadzonych w Polsce w rozdziale: I. Rzepli\u0144ska, Historia bada\u0144 karier przest\u0119pczych w Polsce (DOI: 10.5281/zenodo.5590283); oraz na temat bada\u0144 prowadzonych w Polsce i za granic\u0105: K. Buczkowski, P. Wiktorska, Kariery kryminalne\u2026, op.cit.; J. W\u0142odarczyk-Madejska, D. Wzorek, Jak bada\u0107 aktywno\u015b\u0107\u2026, op.cit.", "Tych samych, kt\u00f3rych os\u0105dzone czyny zabronione by\u0142y przedmiotem bada\u0144 w poprzednich dekadach.", "Zob. te\u017c uwagi na temat \u017ar\u00f3de\u0142 danych \u2013 tj. oficjalnych rejestr\u00f3w oraz wywiad\u00f3w kwestionariuszowych i jako\u015bciowych \u2013 w cz\u0119\u015bci pierwszej rozdzia\u0142u: J. W\u0142odarczyk- Madejska, D. Wzorek, Jak bada\u0107 aktywno\u015b\u0107\u2026, op.cit..", "Zapotrzebowanie na takie dane mo\u017cna zaobserwowa\u0107 we wszystkich politykach publicznych, w tym polityce kryminalnej.", "Por. J. B\u0142achut, A. Gaberle, K. Krajewski, Kryminologia, Arche, Gda\u0144sk 2001, s. 198\u2013199.", "Zob. te\u017c: D. Wo\u017aniakowska-Fajst, Nieletnie dziewcz\u0119ta 10 lat p\u00f3\u017aniej badania katamnestyczne, \"Archiwum Kryminologii\" 2011, t. XXXIII, s. 166, https://doi. org/10.7420/AK2011E.", "Zob. wi\u0119cej o zasadno\u015bci podejmowania bada\u0144 nad czynami zabronionymi i karalnymi pope\u0142nianymi przez osoby, kt\u00f3re nie uko\u0144czy\u0142y 13 roku \u017cycia: W. Klaus, Dziecko przed s\u0105dem. Wymiar sprawiedliwo\u015bci wobec przest\u0119pczo\u015bci m\u0142odszych nieletnich, WAiP, Warszawa 2009, s. 13\u201315.", "Czyli do\u015b\u0107 popularnych w kryminologii bada\u0144, w ramach kt\u00f3rych sprawcy proszeni s\u0105 o ujawnienie mi\u0119dzy innymi dzia\u0142a\u0144 sprzecznych z prawem lub normami spo\u0142ecznymi, w kt\u00f3re si\u0119 anga\u017cowali, co pozwala na wnioskowanie o strukturze i cz\u0119stotliwo\u015bci przest\u0119pstw. Pytania o formalnoprawne konsekwencje podj\u0119tych dzia\u0142a\u0144 maj\u0105 z kolei na celu poszerzanie wiedzy o tzw. ciemnej liczbie przest\u0119pstw. Zob. mi\u0119dzy innymi J. B\u0142achut, A. Gaberle, K. Krajewski, Kryminologia\u2026, op.cit., s. 229\u2013230.", "Zob. te\u017c uwagi na temat \u017ar\u00f3de\u0142 danych \u2013 tj. oficjalnych rejestr\u00f3w, sonda\u017cy i bada\u0144 jako\u015bciowych \u2013 w cz\u0119\u015bci pierwszej rozdzia\u0142u: J. W\u0142odarczyk-Madejska, D. Wzorek, Jak bada\u0107 aktywno\u015b\u0107\u2026, op.cit.", "Zob. wi\u0119cej: S. Maruna, A. Matravers, N=1: Criminology and the person, \"Theoretical Criminology\" 2016, t. 11, nr 4, s. 427\u2013442, https://doi.org/10.1177 %2F1362480607081833.", "Badania longitudinalne zak\u0142adaj\u0105 obserwacj\u0119 tych samych jednostek w mo\u017cliwie d\u0142ugim okresie. Ich celem jest uchwycenie informacji o rozwoju okre\u015blonych zjawisk, przebiegu proces\u00f3w, do\u015bwiadczanych zmianach. Poniewa\u017c obejmuj\u0105 zwykle du\u017ce spektrum zagadnie\u0144, s\u0142u\u017c\u0105 nie tylko do opisu tych zagadnie\u0144, ale te\u017c do ich wyja\u015bnienia. Zob. wi\u0119cej o znaczeniu bada\u0144 pod\u0142u\u017cnych (longitudinalnych) w kryminologii: D. Wo\u017aniakowska-Fajst, Nieletnie dziewcz\u0119ta\u2026, op.cit., s. 164 i nast. Zob. te\u017c uwagi na temat bada\u0144 longitudinalnych w badaniu trajektorii przest\u0119pczych w: J. W\u0142odarczyk-Madejska, D. Wzorek, Jak bada\u0107 aktywno\u015b\u0107\u2026, op.cit.", "Zob. te\u017c uwagi na temat ogranicze\u0144 w badaniach dynamicznych: E. Babbie, Badania spo\u0142eczne w praktyce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004, s. 122\u2013125.", "W toku harmonizacji zbior\u00f3w i porz\u0105dkowania danych oraz realizowania kolejnych procedur badawczych napotkali\u015bmy kilka problem\u00f3w, kt\u00f3re wynika\u0142y b\u0105d\u017a z b\u0142\u0119dnie zapisanych danych osobowych w toku wcze\u015bniejszych bada\u0144, kt\u00f3re w rezultacie uniemo\u017cliwi\u0142y sprawdzenie informacji o osobie w Krajowym Rejestrze Karnym, b\u0105d\u017a ze sposobu uzupe\u0142niania r\u00f3\u017cnych rejestr\u00f3w, a co za tym idzie mo\u017cliwych b\u0142\u0119d\u00f3w np. w odniesieniu do sygnatury akt (co mog\u0142o skutkowa\u0107 tym, \u017ce udost\u0119pniane nam akta dotyczy\u0142y innej osoby ni\u017c ta, kt\u00f3rej karalno\u015b\u0107 sprawdzali\u015bmy) lub niekompletno\u015bci informacji zawartych w kartach karnych (np. z uwagi na nieprzes\u0142anie przez s\u0105dy kompletnej informacji do KRK).", "Zob. np. K. P\u0119kala i in., Age-graded transitions and turning points in Polish offenders' criminal careers from the standpoint of life course hheory, \"International Journal of Environmental Research and Public Health\" 2021, t. 18, nr 11, s. 3.", "Z takimi sytuacjami mieli\u015bmy do czynienia w ramach bada\u0144 jako\u015bciowych prowadzonych w zwi\u0105zku z badaniem karier kryminalnych, kt\u00f3rego wyniki prezentowane s\u0105 w tym tomie.", "Nie wyklucza to jednak podejmowania innego rodzaju interwencji, ukierunkowanych na ograniczenie okazji przest\u0119pczych aktywnym sprawcom czyn\u00f3w sprzecznych z prawem i zapewnienie bezpiecze\u0144stwa innym osobom.", "W. Klaus, M. Szulecka, J. W\u0142odarczyk-Madejska, D. Wo\u017aniakowska-Fajst, O etyce w badaniach kryminologicznych, [w:] P. Ostaszewski, K. Buczkowski (red.), Granice prawa. Ksi\u0119ga jubileuszowa Profesora Andrzeja Siemaszki, Wydawnictwo Instytutu Wymiaru Sprawiedliwo\u015bci, Warszawa 2020, s. 143-172.", "Zob. wi\u0119cej: ibidem.", "W badaniach prowadzonych w latach 80. XX w. badacze docierali na przyk\u0142ad do zak\u0142ad\u00f3w pracy, w kt\u00f3rych pracowali wielokrotni sprawcy przest\u0119pstw \u2013 zob. wi\u0119cej: T. Szymanowski, Powr\u00f3t skazanych do spo\u0142ecze\u0144stwa, Pa\u0144stwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1989.", "Zob. te\u017c: S. Batawia, M\u0142odociani i m\u0142odzi recydywi\u015bci w \u015bwietle bada\u0144 kryminologicznych, \"Archiwum Kryminologii\" 1965, t. III, s. 9\u201395, https://doi. org/10.7420/AK1965A.", "Projekt nr 2 H02A 017 22, kierowany przez Iren\u0119 Rzepli\u0144sk\u0105, finansowany przez Komitetu Bada\u0144 Naukowych.", "W 2021 r. dokonali\u015bmy kolejnego sprawdzenia karalno\u015bci sprawc\u00f3w uj\u0119tych w omawianej bazie danych. Sprawdzenie to b\u0119dzie przedmiotem kolejnych analiz dalszych los\u00f3w (przest\u0119pczych) os\u00f3b, kt\u00f3re stan\u0119\u0142y przed s\u0105dami dla nieletnich w przesz\u0142o\u015bci.", "Cho\u0107 w sensie formalnym nieletni nie pope\u0142niaj\u0105 przest\u0119pstw, ich dzia\u0142ania sprzeczne z prawem, spotykaj\u0105ce si\u0119 z reakcj\u0105 s\u0105d\u00f3w rodzinnych i dla nieletnich s\u0105 okre\u015blane mianem \"aktywno\u015bci przest\u0119pczej\".", "Z regu\u0142y by\u0142o to niemo\u017cliwe ze wzgl\u0119du na brak mo\u017cliwo\u015bci ponownego wgl\u0105du do akt \u2013 jedynym materia\u0142em z bada\u0144, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 wyja\u015bnianiu ewentualnych w\u0105tpliwo\u015bci, by\u0142y obszerne kwestionariusze z badania aktowego.", "Dotyczy badania prowadzonego przez Zak\u0142ad Kryminologii INP PAN w latach 2017\u20132020.", "Informacje o zbiorze danych i badaniu pochodz\u0105 z: I. Rzepli\u0144ska, Obraz przest\u0119pczo\u015bci nieletnich w Polsce w badaniach kryminologicznych \u2013 przed i po transformacji, \"Archiwum Kryminologii\" 2006, t. XXVIII, s. 331\u2013332, https://doi.org/10.7420/AK2005-2006V. Uj\u0119cie w badaniach spraw os\u0105dzonych wi\u0119cej ni\u017c w jednym roku by\u0142o podyktowane dost\u0119pno\u015bci\u0105 akt, a w zasadzie problemem z dost\u0119pem do nich z uwagi na likwidacj\u0119 cz\u0119\u015bci akt. St\u0105d konieczne by\u0142o wyd\u0142u\u017cenie okresu, w kt\u00f3rym zosta\u0142y os\u0105dzone sprawy wybrane do losowania.", "Informacje o zbiorze danych i badaniu pochodz\u0105 z: ibidem.", "Dotyczy badania prowadzonego przez Zak\u0142ad Kryminologii INP PAN w latach 2017\u20132020.", "Informacje o danych i badaniu pochodz\u0105 z: D. Wo\u017aniakowska-Fajst, Nieletnie dziewcz\u0119ta\u2026, op.cit., s. 17\u2013172.", "Informacje o zbiorze danych i badaniu pochodz\u0105 z: W. Klaus, Wczesna przest\u0119pczo\u015b\u0107 nieletnich i jej skutki, \"Archiwum Kryminologii\" 2006, t. XXVIII, s. 203\u2013204, https://doi.org/10.7420/AK2005-2006M; W. Klaus, Dziecko\u2026, op.cit., s. 94 i nast.", "S\u0105d ten obejmowa\u0142 w\u00f3wczas ca\u0142y teren m.st. Warszawy wraz z przyleg\u0142ymi s\u0105dami miejscowo\u015bci otaczaj\u0105cych Warszaw\u0119. S\u0105d Okr\u0119gowy Warszawa-Praga w Warszawie, obejmuj\u0105cy s\u0105dy po prawobrze\u017cnej stronie miasta wraz z okolicznymi miejscowo\u015bciami, zosta\u0142 utworzony dopiero w 2005 roku. Wi\u0119cej zob. http://warszawapraga.so.gov.pl/artykuly/135/podstawa-prawna [dost\u0119p: 05.11.2021].", "Opinie o rodze\u0144stwie i rodzicach zosta\u0142y zakodowane przy u\u017cyciu kategorii \"opinia pozytywna \u2013 opinia negatywna \u2013 opinia neutralna\". Przyporz\u0105dkowanie danych zawartych w zbiorach \u017ar\u00f3d\u0142owych (nierzadko kr\u00f3tkich jako\u015bciowych charakterystyk tworz\u0105cych bardzo rozbudowany katalog ocen) wymaga\u0142o przeanalizowania wszystkich odpowiedzi na pytania o rodze\u0144stwo lub rodzin\u0119 utrwalonych w kwestionariuszach z bada\u0144 akt nieletnich i nadanie im jednej z trzech mo\u017cliwych ocen.", "Ujawnionej i os\u0105dzonej, poniewa\u017c na to pozwala\u0142y dost\u0119pne dla badaczy dane.", "Zob. B. Czarnecka-Dzialuk, K. Drapa\u0142a, A. Wi\u0119cek-Dura\u0144ska, Analiza post\u0119powa\u0144 karnych oraz przed s\u0105dem dla nieletnich o wybrane czyny karne pope\u0142nione przez osoby w wieku 15\u201317 lat, Instytut Wymiaru Sprawiedliwo\u015bci, Warszawa 2011, s. 44.", "Oczywi\u015bcie ustalenie to by\u0142o wi\u0105\u017c\u0105ce, je\u015bli kolejno\u015b\u0107 spraw w s\u0105dach odpowiada\u0142a kolejno\u015bci pope\u0142nionych czyn\u00f3w zabronionych. Je\u015bli by\u0142o inaczej, osoba dokonuj\u0105ca scalenia informacji wybiera\u0142a informacje aktualne w momencie pope\u0142nienia pierwszego (znanego badaczom) czynu zabronionego.", "Roboczy termin na okre\u015blenie ca\u0142ej zbiorowo\u015bci stanowi\u0105cej punkt wyj\u015bcia do analiz dalszej karalno\u015bci os\u00f3b, kt\u00f3re w nieletnio\u015bci mia\u0142y sprawy o czyny karalne lub zabronione.", "Z naszych do\u015bwiadcze\u0144 wynika, \u017ce nawet drobne nieprawid\u0142owo\u015bci w danych, jak np. liter\u00f3wki w nazwiskach mimo zgodno\u015bci wszystkich pozosta\u0142ych danych b\u0105d\u017a numer PESEL niezgodny z dat\u0105 urodzenia, skutkuj\u0105 brakiem informacji o karalno\u015bci takiej osoby. Ze wzgl\u0119du na takie nieprawid\u0142owo\u015bci b\u0105d\u017a niepe\u0142ne dane nie uda\u0142o si\u0119 uzyska\u0107 informacji o 71 osobach.", "W. Klaus, Wczesna przest\u0119pczo\u015b\u0107\u2026, op.cit., s. 204.", "W p\u00f3\u017aniejszym okresie takie sprawdzenie by\u0142oby ju\u017c mo\u017cliwe, bowiem do KRK trafia\u0142y te\u017c dane nieletnich, wobec kt\u00f3rych orzeczono \u015brodki wychowawcze, poprawcze lub leczniczo-wychowawcze.", "J. W\u0142odarczyk-Madejska, D. Wzorek, Jak d\u0142ugo i jak du\u017co? Analiza empiryczna aktywno\u015bci przest\u0119pczej w toku \u017cycia badanych w niniejszej publikacji (DOI: 10.5281/zenodo.5590297).", "Grupy przest\u0119pstw zosta\u0142y wyr\u00f3\u017cnione w spos\u00f3b analogiczny do grup przest\u0119pstw uwzgl\u0119dnionych w narz\u0119dziu do harmonizacji baz danych z czterech r\u00f3\u017cnych (opisanych wy\u017cej) bada\u0144. W narz\u0119dziu do kodowania informacji o karalno\u015bci lista tych grup zosta\u0142a jednak zredukowana do kategorii czyn\u00f3w, kt\u00f3re w zapytaniach o karalno\u015b\u0107 si\u0119 pojawia\u0142y. Je\u015bli okre\u015blone rodzaje czyn\u00f3w wyst\u0119powa\u0142y pojedynczo lub nie mia\u0142y kluczowego znaczenia dla analizowania karier przest\u0119pczych, czyny te znalaz\u0142y si\u0119 w kategorii \"inne\".", "Zob. rozdzia\u0142: J. W\u0142odarczyk-Madejska, D. Wzorek, Jak d\u0142ugo\u2026, op.cit.", "Chodzi o wiedz\u0119, kt\u00f3r\u0105 dysponowa\u0142y organy \u015bcigania i s\u0105dy i kt\u00f3ra stanowi\u0142a podstaw\u0119 do skazania.", "Z wyj\u0105tkiem kart karnych sprawc\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli po kilkana\u015bcie (maksymalnie 25 skaza\u0144) i kt\u00f3rych karalno\u015b\u0107 by\u0142a sprawdzana wi\u0119cej ni\u017c jednokrotnie. Analiza takich kart wymaga\u0142a skupienia i dok\u0142adnego sprawdzenia, w jakim stopniu uj\u0119te w kartach z r\u00f3\u017cnych lat skazania by\u0142y to\u017csame.", "Zob. J. W\u0142odarczyk-Madejska, D. Wzorek, Jak d\u0142ugo\u2026, op.cit.", "Zob. wi\u0119cej: decyzja Rady 2009/316/WSiSW z dnia 6 kwietnia 2009 r. w sprawie ustanowienia europejskiego systemu przekazywania informacji z rejestr\u00f3w karnych (ECRIS), zgodnie z art. 11 decyzji ramowej 2009/315/WSiSW, Dz.Urz. UE L 93 z 7.04.2009 r., s. 33.", "Odpowied\u017a Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci z dnia 22 maja 2020 r. na pytanie zespo\u0142u badawczego Zak\u0142adu Kryminolog ii INP PAN o informacje o skazania zagraniczne.", "W Warszawie mie\u015bci si\u0119 siedziba INP PAN. Badanie aktowe w wi\u0119kszo\u015bci by\u0142o przeprowadzone w\u0142a\u015bnie w siedzibie Zak\u0142adu Kryminologii, dzi\u0119ki gotowo\u015bci s\u0105d\u00f3w do wsparcia procesu badawczego i udost\u0119pnieniu akt na czas ich naukowej analizy.", "Dane osobowe by\u0142y zbierane osobno i jedynie w celu umo\u017cliwienia po\u0142\u0105czenia danych z badania aktowego z informacjami o sprawcach uzyskanymi w toku bada\u0144 po\u015bwi\u0119conych nieletnim oraz sprawdzania karalno\u015bci.", "Je\u015bli w aktach spraw by\u0142y dost\u0119pne opinie s\u0105dowo-psychiatryczne, psychologiczne lub wywiady \u015brodowiskowe, to takie materia\u0142y by\u0142y kopiowane, odpowiednio analizowane i \u0142\u0105czone z innymi danymi o sprawcy, w celu umo\u017cliwienia pog\u0142\u0119bionej charakterystyki sprawcy. Dodatkowe materia\u0142y uzyskali\u015bmy w odniesieniu do 139. sprawc\u00f3w.", "Zob. np. S. Mordwa, Profilowanie geograficzne, czyli wykorzystanie analiz przestrzennych do wykrywania sprawc\u00f3w przest\u0119pstw, \"Space \u2013 Society \u2013 Economy\" 2019, nr 30, s. 51-75, https://doi.org/10.18778/1733-3180.30.03.", "A tak\u017ce skazanych kiedykolwiek na kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci, w tym z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.", "Osoby te stanowi\u0142y 14% ca\u0142ej zbiorowo\u015bci \"by\u0142ych nieletnich\" obj\u0119tych zapytaniami o karalno\u015b\u0107.", "W takiej sytuacji by\u0142y dwie spo\u015br\u00f3d 68 os\u00f3b, kt\u00f3re w momencie przygotowania badania jako\u015bciowego przebywa\u0142y w zak\u0142adach karnych.", "Ostatecznie jednak nie uda\u0142o si\u0119 porozmawia\u0107 z \u017cadn\u0105 z kobiet. Jedna zosta\u0142a zwolniona tu\u017c przed rozpocz\u0119ciem terenowej fazy badania, druga \u2013 odm\u00f3wi\u0142a udzia\u0142u w wywiadzie.", "Cz\u0119\u015b\u0107 badanych by\u0142a zainteresowana odpowiedzi\u0105 na pytanie, dlaczego w\u0142a\u015bnie do nich zwracamy si\u0119 z pro\u015bb\u0105 o pomoc, skoro w zak\u0142adach karnych s\u0105 setki innych os\u00f3b. Zgodnie z faktami, informowali\u015bmy, \u017ce osoby te zosta\u0142y wybrane do udzia\u0142u w badaniu na podstawie szeroko zakrojonych analiz dotycz\u0105cych 2,5-tysi\u0119cznej zbiorowo\u015bci os\u00f3b, wobec kt\u00f3rych orzeczone zosta\u0142y sankcje karne w zwi\u0105zku z pope\u0142nieniem czyn\u00f3w karalnych b\u0105d\u017a zabronionych.", "R. Szczepanik, Prowadzenie bada\u0144 naukowych w warunkach izolacji wi\u0119ziennej, [w:] I. B. Ku\u017ama (red.), Tematy trudne. Sytuacje badawcze, Wydawnictwo Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego, \u0141\u00f3d\u017a 2013, s. 191.", "W niekt\u00f3rych zak\u0142adach karnych personel plac\u00f3wki dodatkowo \"zabezpiecza\u0142\" badaczy planuj\u0105cych spotkania sam na sam ze skazanymi \u2013 w trzech przypadkach by\u0142o to pozostawienie \"przywo\u0142ywaczy\" na wypadek pojawienia si\u0119 zagro\u017cenia i potrzeby wezwania stra\u017cnik\u00f3w. W jednym przypadku osoba prowadz\u0105ca badanie zosta\u0142a poproszona o podpisanie o\u015bwiadczenia, \u017ce zgadza si\u0119 pozosta\u0107 ze skazanym sam na sam na w\u0142asne ryzyko.", "R. Szczepanik, Prowadzenie bada\u0144 naukowych\u2026, op.cit., s. 191.", "Wywiad m\u00f3g\u0142 si\u0119 odby\u0107 tylko w pokoju wychowawcy i tylko w tym dniu. Wychowawca stara\u0142 si\u0119 by\u0107 poza pokojem przez mo\u017cliwie d\u0142ugi czas, ale ze wzgl\u0119du na obowi\u0105zki zawodowe nie by\u0142o to mo\u017cliwe przez ca\u0142y czas trwania wywiadu.", "W wywiadach takich rol\u0105 moderatora jest takie kierowanie rozmow\u0105, by osoba badana odnios\u0142a si\u0119 do wcze\u015bniej przygotowanych pyta\u0144, a jednocze\u015bnie by rozmowa mia\u0142a mo\u017cliwie naturaln\u0105 posta\u0107.", "Wi\u0119cej informacji o wynikach analizy czynnik\u00f3w sprzyjaj\u0105cych odchodzeniu od przest\u0119pczo\u015bci w rozdziale: W. Klaus, Sid\u0142a i udr\u0119ki, czyli co stoi na przeszkodzie w procesie odchodzenia od przest\u0119pczo\u015bci w niniejszej publikacji (DOI: 10.5281/ zenodo.5590327).", "Badani byli na wst\u0119pie informowani, \u017ce badanie ma charakter naukowy i udzia\u0142 w nim nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z gratyfikacj\u0105. W warunkach upowszechniania si\u0119 r\u00f3\u017cnych metod nagradzania badanych czy rekompensowania im po\u015bwi\u0119conego czasu, r\u00f3wnie\u017c w badaniach kryminologicznych, warto jednak po\u015bwi\u0119ci\u0107 nale\u017cn\u0105 uwag\u0119 ewentualnym korzy\u015bciom, jakie mog\u0105 odnie\u015b\u0107 badani. Fakt przebywania przez badanych w zak\u0142adach karnych komplikuje jednak te rozwa\u017cania \u2013 zob. wi\u0119cej o nagradzaniu za udzia\u0142 w badaniach w: W. Klaus, M. Szulecka, J. W\u0142odarczyk- Madejska, D. Wo\u017aniakowska-Fajst, O etyce\u2026, op.cit.", "R. Szczepanik, Prowadzenie bada\u0144..., op.cit., s. 191.", "Zob. wi\u0119cej o nagradzaniu za udzia\u0142 w badaniach w: W. Klaus, M. Szulecka, J. W\u0142odarczyk-Madejska, D. Wo\u017aniakowska-Fajst, O etyce\u2026, op.cit.", "Cytaty z bada\u0144 jako\u015bcio

Opisane wy��ej starania zwi��zane z harmonizacj�� danych, ich porz��dkowaniem, wielokrotnym sprawdzeniem ich poprawno��ci przyczyni��y si�� do powstania bogatego zbioru informacji o przest��pczych losach 2 397 unikatowych jednostek, zawieraj��cego ok. 2 tys. zmiennych. Zar��wno analiza tych danych, jak i ich interpretacja wi������ si�� z wieloma wyzwaniami. Cz������ tych wyzwa�� ma bezpo��redni zwi��zek z zaletami tego zbioru, a mianowicie z faktem, ��e okres katamnezy od momentu wydania orzecze�� wobec nieletnich, kt��rzy pope��nili czyn zabroniony, jest wyj��tkowo d��ugi. Dotyczy to przede wszystkim pokolenia transformacyjnego uwzgl��dnionego w pr��bie, czyli os��b urodzonych mi��dzy 1966 a 1978 r., kt��re stan����y przed s��dami dla nieletnich w latach 1985-1988. S�� to osoby, kt��re w 2017 r., gdy po raz ostatni sprawdzana by��a ich karalno����, by��y w przedziale wieku mi��dzy 38 a 51 lat. Analizy ��cie��ek ��yciowych w wypadku tej grupy si��gaj�� wi��c nie tylko wczesnej, ale i p����nej m��odo��ci oraz wchodzenia w wiek dojrza��y, kt��ry z perspektywy kryminolog��w jest szczeg��lnie ciekawym okresem pod k��tem badania aktywno��ci przest��pczej. Cho�� przedmiotem badania by��y kariery kryminalne, na kt��re sk��ada si�� sekwencja zachowa�� przest��pczych w okre��lonym okresie ��ycia jednostki, dost��pne dane dotycz�� w zasadzie tylko czyn��w karalnych ujawnionych i os��dzonych. Dodatkowo, dost��pne informacje odnosz��ce si�� do czasu, a wi��c okre��lonych moment��w w ��yciu jednostek, dotycz�� dat skaza��, a nie dat (czy okres��w) pope��niania czyn��w zabronionych, kt��re by��yby najlepszym wska��nikiem aktywno��ci przest��pczej jednostki, zw��aszcza w powi��zaniu z wiedz�� o pope��nionych czynach zabronionych, ale nieujawnionych. Tak�� wiedz�� jednak nie dysponujemy. Przypuszczalnie niepe��ne i ��� jak wynika z do��wiadcze�� ��� nie zawsze precyzyjne dane o skazaniach za granic�� wydaj�� si�� szczeg��lnie po����dane w warunkach zwi��kszonej mobilno��ci mieszka��c��w Polski, zw��aszcza po wst��pieniu Polski do Unii Europejskiej w 2004 r. oraz zniesieniu kontroli na granicach wewn��trz strefy Schengen w 2007 r. Ju�� wst��pna analiza danych zar��wno jako��ciowych, jak i ilo��ciowych doprowadzi��a do wniosku, ��e pobyty za granic�� mog�� odgrywa�� istotn�� rol�� w przebiegu karier kryminalnych. Wydaje si�� te��, ��e pobyty za granic�� maj�� wi��ksze znaczenie dla tzw. pokolenia milenijnego, kt��re wkracza��o w doros��e ��ycie ju�� w warunkach, gdy mobilno���� mi��dzynarodowa stawa��a si�� do��wiadczeniem coraz bardziej powszechnym, a same podr����e za granic�� ��� przedsi��wzi��ciem do zrealizowania.