Mazkur maqolada o‘zbek mumtoz musiqasining yuksak namunasi bo‘lgan maqom san’atida milliy musiqiy tafakkurning shakllanish jarayoni, uning tarixiy ildizlari hamda rivojlanish bosqichlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Maqom san’ati xalqning estetik didi, falsafiy qarashlari, ma’naviy qadriyatlari va badiiy tafakkuri bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, u asrlar davomida ustoz–shogird an’anasi asosida avloddan avlodga yetkazib kelingan noyob madaniy meros sifatida shakllangan. Tadqiqotda maqomlarning vujudga kelishida xalq og‘zaki ijodi, tasavvufiy qarashlar, Sharq musiqiy nazariyasi hamda tarixiy-madaniy muhitning ta’siri yoritib beriladi. Shuningdek, Buxoro Shashmaqomi, Xorazm va Farg‘ona–Toshkent maqom yo‘llarining musiqiy tafakkur rivojidagi o‘rni qiyosiy tahlil asosida ochib beriladi. Maqolada zamonaviy globallashuv sharoitida maqom san’atini asrash, targ‘ib etish va yosh avlod ongiga singdirish masalalari ham alohida e’tiborga olinadi. Tadqiqot natijalari milliy musiqa madaniyatini chuqur anglash, musiqiy merosni ilmiy o‘rganish va ta’lim jarayonida undan samarali foydalanish uchun muhim nazariy va amaliy ahamiyatga ega.