Powered by OpenAIRE graph
Found an issue? Give us feedback
ZENODOarrow_drop_down
ZENODO
Article . 2026
License: CC BY
Data sources: Datacite
ZENODO
Article . 2026
License: CC BY
Data sources: Datacite
versions View all 2 versions
addClaim

ARTPEDAGOGIK YONDASHUVGA ASOSLANGAN METODLAR YORDAMIDA MAKTABGACHA TA'LIM TASHKILOTI TARBIYALANUVCHILARIDA DIALOGIK NUTQNI SHAKLLANTIRISH

Authors: Xolmatova Fotima Baxtiyor qizi;

ARTPEDAGOGIK YONDASHUVGA ASOSLANGAN METODLAR YORDAMIDA MAKTABGACHA TA'LIM TASHKILOTI TARBIYALANUVCHILARIDA DIALOGIK NUTQNI SHAKLLANTIRISH

Abstract

KIRISH: maktabgacha ta'lim davrida bolalarning nutq va muloqot ko'nikmalarini rivojlantirish ularning umumiy intellektual va ijtimoiy rivojlanishida muhim rol o'ynaydi. Dialogik nutq — bolalarning o'z fikrini erkin ifodalash, boshqalarni tinglash va muloqotda faol ishtirok etish qobiliyatidir. Art-pedagogik yondashuv, ya'ni san'at va ijodiy faoliyat orqali tarbiyalanuvchilarni tarbiyalash, bolalarda nutqiy va kommunikativ ko'nikmalarni shakllantirishda samarali vosita sifatida xizmat qiladi. Bu yondashuv orqali bolalar ijodiy o'yinni, rasm chizish, dramatizatsiya va musiqiy faoliyatni amalga oshirib, dialogik nutq ko'nikmalarini tabiiy muhitda o'rganadi. Ushbu maqolada nutqiy kompetensiyani shakllantirish jarayonida artpedagogikaning innovatsion metodik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Maktabgacha yoshdagi bolalarning nutqini rivojlantirishda badiiy estetik vositalardan foydalanish samaradorligi yoritiladi. Maqolada zamonaviy metodik yondashuvlar, interfaol mashg'ulotlar, dramatizatsiya, musiqiy terapiya, tasviriy san'at orqali ta'sirchanlik va ifodaviy nutqni rivojlantirish usullari keltirilgan. MAQSAD: tadqiqotning asosiy maqsadi maktabgacha ta'lim tashkilotlarida artpedagogik yondashuv metodlari yordamida tarbiyalanuvchilarda dialogik nutqni shakllantirishning samarali strategiyalarini aniqlash va amaliy tavsiyalar ishlab chiqishdir. MATERIALLAR VA METODLAR: tadqiqot jarayonida quyidagi materiallar va metodlardan foydalanildi: Kuzatuv: Bolalarning turli faoliyatlarda (ijodiy o'yinlar, rasm chizish, qo'shiq aytish, dramatizatsiya) nutq va muloqot ko'nikmalarini baholash. Eksperiment: Art-pedagogik mashg'ulotlar orqali bolalarning dialogik nutqini rivojlantirish bo'yicha eksperimental dastur ishlab chiqildi. Interaktiv usullar: Rol o'ynash, hikoya yaratish, musiqiy dramatizatsiya va guruhli mashg'ulotlar. Tahlil va baholash: Bolalarning nutqdagi faoliyati, so'z boyligi, savollar berish va javob berish qobiliyati, hamda muloqotdagi ishtiroki kuzatildi. MUHOKAMA VA NATIJALAR: eksperimental tadqiqot natijalari shuni ko'rsatdiki, art-pedagogik yondashuv bolalarda dialogik nutqni samarali rivojlantirishga yordam beradi. Mashg'ulotlar davomida bolalar bir-biri bilan erkin muloqot qilgan, o'z fikrlarini so'z bilan ifodalashni o'rganishgan va ijodiy fikrlash qobiliyatlari rivojlangan. Rasm va tasviriy san'at: Bolalar rasm chizish orqali o'z fikrini ifodalashni o'rganadi, bu esa nutqiy faoliyatni qo'llab-quvvatlaydi. Dramatizatsiya va rolli o'yinlar: Bolalar turli rollarda o'ynash orqali so'zlashish va tinglash ko'nikmalarini rivojlantiradi. Musiqa va qo'shiq: Bolalar qo'shiq va ritmik mashqlar orqali nutq va talaffuzni mustahkamlaydi. Natijalar shuni ko'rsatdiki, artpedagogik mashg'ulotlar tarbiyalanuvchilarda nutqiy faoliyatga qiziqishni oshiradi, so'z boyligini va grammatik tuzilmani yaxshilaydi, muloqot va ijtimoiy ko'nikmalarni rivojlantiradi, ijodiy va tanqidiy fikrlashni rag'batlantiradi. XULOSA: art-pedagogik yondashuv maktabgacha ta'limda dialogik nutqni shakllantirishda samarali vosita ekanligi tadqiqot natijalarida tasdiqlandi. Ushbu yondashuv bolalarning nutqiy, ijodiy va ijtimoiy ko'nikmalarini mustahkamlashga yordam beradi, shuningdek, maktabgacha ta'lim jarayonini interaktiv va qiziqarli qiladi. Kelgusida pedagoglar art-pedagogik metodlarni o'quv jarayoniga muntazam kiritish orqali bolalarda muloqot va ijodiy qobiliyatlarni yanada rivojlantirishlari mumkin.

Keywords

ijodiy faoliyat, musiqiy faoliyat, interaktiv metodlar., art-pedagogika, dramatizatsiya, maktabgacha ta'lim, dialogik nutq, tarbiyalanuvchi

  • BIP!
    Impact byBIP!
    selected citations
    These citations are derived from selected sources.
    This is an alternative to the "Influence" indicator, which also reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically).
    0
    popularity
    This indicator reflects the "current" impact/attention (the "hype") of an article in the research community at large, based on the underlying citation network.
    Average
    influence
    This indicator reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically).
    Average
    impulse
    This indicator reflects the initial momentum of an article directly after its publication, based on the underlying citation network.
    Average
Powered by OpenAIRE graph
Found an issue? Give us feedback
selected citations
These citations are derived from selected sources.
This is an alternative to the "Influence" indicator, which also reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically).
BIP!Citations provided by BIP!
popularity
This indicator reflects the "current" impact/attention (the "hype") of an article in the research community at large, based on the underlying citation network.
BIP!Popularity provided by BIP!
influence
This indicator reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically).
BIP!Influence provided by BIP!
impulse
This indicator reflects the initial momentum of an article directly after its publication, based on the underlying citation network.
BIP!Impulse provided by BIP!
0
Average
Average
Average
Upload OA version
Are you the author of this publication? Upload your Open Access version to Zenodo!
It’s fast and easy, just two clicks!