Bu çalışma, Osmanlı’nın son dönemlerinden Cumhuriyet’in kuruluşuna uzanan süreçte modern İslâmcılığın ortaya çıkışını kavramsal ve tarihsel boyutlarıyla ele almaktadır. Osmanlı Devleti’nin Batı karşısındaki geri kalmışlığı ve iç siyasal krizleri, çeşitli ideolojik yönelimlerin gelişmesine zemin hazırlamış; bunlardan biri olan İslâmcılık, toplumsal ve siyasal boyutlarıyla modern bir ideoloji olarak şekillenmiştir. Her ne kadar İslâmcılığın tanım ve kapsamı araştırmacılar arasında farklılık gösterse de bu çalışmada hareketin, hem içe dönük siyasal ve kurumsal İslâmîleştirme çabalarını hem de dışa dönük pan-İslâmist stratejileri bünyesinde barındıran iki yönlü bir karakter taşıdığı kabul edilmektedir. Çalışma, İslâmcılığın Osmanlı’daki reform ve yenileşme hareketleri çerçevesinde gelişimini özellikle “üç tarz-ı siyaset” bağlamında değerlendirmekte; Yeni Osmanlılar ve Meşrutiyet dönemi İslâmcılarının düşünce ve pratiklerini incelemektedir. Ayrıca Millî Mücadele sürecinde İslâmcıların farklı konumlanışları ve katkıları ele alınarak hareketin siyasal dinamizmi ve değişen stratejileri tarihsel bir bütünlük içinde ortaya konulmaktadır. Metodolojik olarak çalışma, Cumhuriyet’in kuruluşu ile sınırlandırılmış; modern İslâmcılığın temel ideolojik ve siyasal unsurlarının kavramsal çözümlemesine odaklanılmıştır. Bu yönüyle çalışma, İslâmcılığın tarihsel dönüşümü ve çeşitliliğini görünür kılmakta ve modern siyasal ideolojiler arasındaki özgün konumunu vurgulamaktadır.

This study examines the emergence of modern Islamism from the late Ottoman period to the establishment of the Republic, addressing its conceptual and historical dimensions. The Ottoman Empire’s decline in comparison to the West and its internal crises gave rise to a variety of political ideologies, among which Islamism developed as a modern ideology with both social and political dimensions. Although definitions of Islamism vary among scholars, this study adopts the view that the movement possesses a dual character, comprising inward-oriented political and institutional Islamization efforts as well as outward-facing pan-Islamist strategies. The study analyzes the evolution of Islamism within the framework of the Ottoman reform movements, particularly through the lens of the “three styles of politics,” discussing the intellectual contributions of the Young Ottomans and Islamists of the Constitutional period. It also explores the diverse roles and contributions of Islamists during the Turkish National Struggle, thereby highlighting the political dynamism and shifting strategies of the movement. Methodologically, the study is limited to the early Republican period and focuses on conceptually delineating the fundamental ideological and political components of modern Islamism. In doing so, it sheds light on the historical transformation and internal diversity of Islamism, emphasizing its distinctive position among modern political ideologies.