Turkiy xalqlar shonli kechmishining ajralmas qismi bo‘lgan Qoraxoniylar davrida adabiy manbashunoslik va lingvistik jihatdan muhim ahamiyatga ega bo‘lgan bir qancha asarlar yaratilgan. Xususan, Yusuf Xos Hojib Bolasog‘uniy qalamiga mansub “Qutadg‘u bilig” asari mazkur paytda yaratilib, jonli so‘zlashuv tili, unga xos bo‘lgan leksik imkoniyatlar orqali davr muhiti, ijtimoiy-iqtisodiy hayot, ma’muriy-harbiy boshqaruv, qolaversa, madaniy sohalarda muhim ma’lumotlarga boy bo‘lgan tasavvur uyg‘ota oladi. Xususan, hozirgi o‘zbek adabiy tilida nofaol qatlam elementi o‘laroq, faqatgina badiiy-tarixiy uslubdagi matnlarda ko‘zga tashlanadigan “qo‘shin, lashkar” ma'nolaridagi čärig leksemasi “Qutadg‘u bilig” asarida ko‘p marta tilga olinadi. İlk marta qadimgi ko‘kturkcha bitiglarda ko‘zga tashlangan bu leksema eski turkiy va eski o‘zbek adabiy tiliga oid manbalarda faol tilga olinishi o‘laroq, turkiylarning harbiy tarixi bo‘yicha bir qancha ma’lumotlarni o‘zida jamlay olgan. Ushbu harbiy sohadagi istilohning semantik-funksional, shuningdek, etimologik jihatlarini yoritish muhim ahamiyat kasb etadi.