XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Hindistondagi ijtimoiy-siyosiy vaziyat og’ir edi. Iqtisodiy holat nihoyatda og’ir ahvolga kelib qolgan bo’lib, bu davrda aholi turmush tarzi ham boshqa mamlakatlarga qaraganda past ko‘rsatgichda edi. Hindiston bu davrda asosan qishloq xo’jaligiga ixtisoslashgan bo’lib, aholing ko’p qismi qishloqlarda yashar va dehqonchilik bilan shug’illanar edi. Qishloq xo’jaligida ham ishlar tizmli yo’lga qo’yilmaganligi uchun, yerda ishlovchi dehqonlarning turmush tarzi ham ayanchli ahvolda bo’lgan. Sanoat ham ingliz hukumatiga hizmat qilgan. Bu davrda Hindistonda savodlilik jihatidan ma’lum bir farqlar bo’lib, asosan yuqori kastaga mansub insonlargina o’qish yozishni bilganlar. Bu omillar ham Hindiston taraqqiyoti uchun ma’lum qiyinchilik kasb etgan. Lekin Hindistonda boshlangan marifatparvarlik harakatlari mamlakat mustaqil bo’lishiga olib keldi.