Powered by OpenAIRE graph
Found an issue? Give us feedback
image/svg+xml art designer at PLoS, modified by Wikipedia users Nina, Beao, JakobVoss, and AnonMoos Open Access logo, converted into svg, designed by PLoS. This version with transparent background. http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Open_Access_logo_PLoS_white.svg art designer at PLoS, modified by Wikipedia users Nina, Beao, JakobVoss, and AnonMoos http://www.plos.org/ ZENODOarrow_drop_down
image/svg+xml art designer at PLoS, modified by Wikipedia users Nina, Beao, JakobVoss, and AnonMoos Open Access logo, converted into svg, designed by PLoS. This version with transparent background. http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Open_Access_logo_PLoS_white.svg art designer at PLoS, modified by Wikipedia users Nina, Beao, JakobVoss, and AnonMoos http://www.plos.org/
ZENODO
Article . 2024
License: CC BY
Data sources: ZENODO
ZENODO
Article . 2024
License: CC BY
Data sources: Datacite
ZENODO
Article . 2024
License: CC BY
Data sources: Datacite
versions View all 2 versions
addClaim

Altyazı çevirilerinde insan ve yapay zekâ tabanlı çeviri modellerinin karşılaştırmalı analizi: Arapça-Türkçe örneği

Authors: YAZAL, Yasemin; YILMAZ, Sezer;

Altyazı çevirilerinde insan ve yapay zekâ tabanlı çeviri modellerinin karşılaştırmalı analizi: Arapça-Türkçe örneği

Abstract

Yapay zekâ son yıllarda çevirinin her alanında olduğu gibi görsel-işitsel çeviri alanında da önemli ilerlemeler kaydetmiş ve bu alanda etkili bir şekilde kullanılmaya başlamıştır. Yapay zekâ tabanlı teknolojilerin görsel-işitsel dijital medya çevirilerinde geleneksel çeviri yöntemlerine kıyasla daha hızlı sonuçlar vermesi, nicelik olarak büyük miktarlarda verileri kolayca işlemesi ve düşük maliyetlerle çeviri çıktıları sunması açısından önemli bir rol oynamaktadır. Dil modellerinde güncel gelişmelerle birlikte özellikle altyazı çevirilerinde en sık kullanılan yapay zekâ destekli modellerinin; Google Translate, ChatGPT, DeepL ve CaptionHub gibi modeller olduğu, ancak bu modellerin tüm dil çiftlerinde aynı oranda verimlilik sağlayamadıkları görülmektedir. Bunun sebebi, dillerin yapılarının, gramer kurallarının ve farklı dinamiklerinin olmasından kaynaklanmaktadır. Arapça-Türkçe dil çifti göz önünde bulundurulduğunda; Arapçanın kök-temelli (morfolojik), Türkçenin sondan eklemeli bir dil olması, alfabe, sesletim ve söz dizimlerinin farklı olması iki dil arasındaki eşdeğerliği sağlama ve kültürel referansları benzer bir etkiyle aktarma sürecinde büyük bir önem taşımaktadır. Bu bilgiler ışığında çalışmanın deneysel bölümünde Kelebeğin Rüyası adlı filmin insan tarafından yapılan altyazı çevirileri Google Translate ve ChatGPT’nin güncel versiyonu ChatGPT-4o modellerinden alınan çeviri çıktıları ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Karşılaştırmalı analizler Peter Newmark’ın kaynak ve hedef dil özelliklerini dikkate alarak geliştirdiği stratejiler çerçevesinde sürdürülmüş, belirlenen 8 örnekte yapay zekâ modellerinin; özellikle deyim ve şiir gibi yazınsal içeriklerde eşdeğerlik sağlayıp sağlamadığı, Arapça-Türkçe dil çifti özelinde altyazı türlerinde verimlilik oranlarının ne düzeyde olduğu yönünde bir takım çıkarım ve tespitlere varılmıştır.

Keywords

Yapay zekâ çevirisi, ChatGPT4o, Altyazı çevirisi, Arapça-Türkçe çeviri, Google Translate, Makine çevirisi

  • BIP!
    Impact byBIP!
    selected citations
    These citations are derived from selected sources.
    This is an alternative to the "Influence" indicator, which also reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically).
    0
    popularity
    This indicator reflects the "current" impact/attention (the "hype") of an article in the research community at large, based on the underlying citation network.
    Average
    influence
    This indicator reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically).
    Average
    impulse
    This indicator reflects the initial momentum of an article directly after its publication, based on the underlying citation network.
    Average
Powered by OpenAIRE graph
Found an issue? Give us feedback
selected citations
These citations are derived from selected sources.
This is an alternative to the "Influence" indicator, which also reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically).
BIP!Citations provided by BIP!
popularity
This indicator reflects the "current" impact/attention (the "hype") of an article in the research community at large, based on the underlying citation network.
BIP!Popularity provided by BIP!
influence
This indicator reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically).
BIP!Influence provided by BIP!
impulse
This indicator reflects the initial momentum of an article directly after its publication, based on the underlying citation network.
BIP!Impulse provided by BIP!
0
Average
Average
Average
Green