Enerji tüketimi ile makroekonomik değişkenler arasındaki ilişki araştırmacılar tarafından en sık tartışılan konulardan biridir. Küreselleşme ile birlikte ülkelerin kaynaklarının kullanımı büyük önem kazanmıştır. Ülkelerin temel rekabet araçları, ekonomik büyüme ile yakından ilişkili hizmetler ve sanayi sektörleridir. Bu iki sektörün enerjiye bağımlılığı göz önüne alındığında, sürdürülebilir kalkınma için enerji tüketimi ile makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin araştırılması oldukça önemlidir. Enerji tüketimi ile ekonomik büyüme veya turizm ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki üzerine geniş bir literatür bulunmaktadır. Ancak enerji kullanımının, hizmet sektörünün en önemli göstergesi olan turizm üzerindeki etkisi çok az ilgi görmüştür. Turizm ile enerji tüketimi arasındaki ilişkiyi inceleyen az sayıda çalışma mevcuttur (Aydın, 2022: 467; Beer vd., 2018: 2140). Turizm, hizmet sektörü içerisinde kritik sektörlerden biri olduğu için ekonomik büyüme ve enerji tüketimi gibi makroekonomik değişkenler ile turizm arasındaki ilişkinin araştırılmasının literatürdeki boşluğu doldurması beklenmektedir. (Aydın, 2022: 467). Bu değişkenler arasındaki nedensel ilişkiler belirlendiğinde, politikacılar turizmin genişlemesi ve çevresel konularla ilgili etkili politikalar ve stratejiler geliştirebilirler. 21. yüzyılda, kapitalizmin küreselleşmesi, nüfus hareketleri, ulaşım ve iletişim teknolojisindeki gelişmeler, seyahat ve turizm sektörünün dünyanın en büyük sektörlerinden biri haline gelmesine yardımcı olmuştur (Lee ve Brahmasrene, 2013: 69). Turizm, dünya çapında daha fazla varış noktası ile her yıl büyüyen ve hızla gelişen bir sektördür. Turizm endüstrisinin ek istihdam, vergi geliri, döviz geliri, nakit para, yeni altyapı yatırımları, teknolojik gelişmeler ve insan sermayesi kapasitesi yaratarak dünyadaki birçok ülkenin ekonomik kalkınmasında önemli bir rol oynadığı bilinen bir gerçektir (Işık vd., 2017: 38; Lee ve Brahmasrene, 2013: 69; Nepal vd., 2019: 145; Ridderstaat vd., 2022: 1; Tang ve Abosedra, 2014: 458; Gökmenoğlu ve Eren, 2020: 1059). Bu nedenle turizm, diğer ekonomik sektörlerle birlikte ve mevcut bağlantılar aracılığıyla ziyaret edilen ülkelerdeki yerel ekonomiyi canlandırarak ulusal genişleme stratejilerinde önemli bir etkiye sahiptir. Ekonomik faaliyetlerin birçok sektöre yayılmasında önemli bir rol oynamakta, girişimciliği ve yerel küçük ve orta ölçekli işletmelerin büyümesini teşvik ederek ekonomik ve sosyal kalkınmada endüstriyel bir itici güç olabilmektedir (Ben Jebli ve Hadhri, 2018: 568). Ekonomik açıdan bakıldığında, turizmin önemi, küresel GSYİH’nın %6.1’lik (veya 5.8 trilyon ABD doları) payını oluşturması ile ortaya çıkmaktadır. 2021 yılında turizmin GSYİH’ya katkısı %21.7 yani 1 trilyon ABD doları artmıştır. Yine aynı yıl turizm, 18.2 milyon (%6.7) artışla 289.5 milyon iş yaratmıştır. Küresel ekonomik büyümeye katkı sağlayan her on bir işten birini oluşturmaktadır. 2022-2032 yılları arasındaki uzun dönem tahminlerine göre küresel ekonomiye yıllık ortalama %5.8’lik artışla katkı sağlaması beklenmektedir. Ayrıca bu dönem içerisinde 126 milyon yeni iş olanağı oluşturması da tahminlenmektedir (Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi, 2022). Bugün turizm, dünya çapında üçüncü yüzyılın beyaz altını olarak kabul edilen ilk hizmet sektörüdür. Dünya Turizm Örgütü’ne göre, uluslararası turizm faaliyetleri son 10 yılda turist gelişleri ve turizm gelirleri açısından önemli ve sürdürülebilir oranlarda gelişmiştir. 2022 yılında 1 milyar turist uluslararası seyahat etmiştir (Dünya Turizm Örgütü, 2023). Dünya Turizm Örgütü uluslararası turist seyahatlerinin yıllık ortalama büyüme oranının 2030 yılına kadar %3.5 civarında olacağını beklemektedir. Türkiye, dünyanın stratejik bir bölgesinde yer alan, son 15 yıldır OECD ülkeleri arasında en yüksek büyüme oranına sahip olan ve artan enerji talebi olan önemli bir turizm yeri olduğu için bu çalışmada örnek bir ülke olarak seçilmiştir. Türkiye yerel enerji kaynaklarından elde edilen toplam talebin sadece %26’sını karşılayabilir ve 2000 yılından beri enerji ithalatı iki kattan fazla artmaktadır (Uluslararası Enerji Ajansı, 2018). Bu durum, turizm gibi enerjiye bağlı sektörlerin rekabet gücünü ve sürdürülebilirliğini tehlikeye atmaktadır. 2022 yılında Türkiye’ye gelen uluslararası turist sayısı yaklaşık 51 milyon olup, ülkemiz turist çekmede ilk defa dünyada 3. sırada yer almaktadır. Ülkemizin turizm gelirleri 2021’de 59.3 milyar ABD dolarıdır ve dünyada turizm gelirleri bakımından 16. sırada yer almaktadır (Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi, 2022) Uluslararası turizm, ekonomilerin en hızlı büyüyen ve enerji talep eden en büyük sektörlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Turizm sektörünün kitle (toplu) taşımacılığı ve konaklama hizmetleri gibi unsurları enerji yoğundur. Ancak turizm gelişimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkide yenilenebilir enerji tüketiminin etkisinin boyutu ve büyüklüğü henüz belirlenmemiştir. Bu değişkenler arasında nedensel bir ilişki olup olmadığı açık değildir. Turizm ve enerji tüketimi arasındaki bağlantının ortaya çıkarılması, enerjinin verimli kullanımını destekleyecek ve böylece turizm sektörünün sürdürülebilirliğini ve rekabet gücünü artırarak sektöre özgü politika önerileri yapılmasını sağlayacaktır. Öte yandan turizm ile enerji tüketimi ilişkisini ampirik olarak araştıran çalışma sayısı oldukça azdır. Bu çalışmanın bulgularının literatüre katkı sağlamasının yanısıra sürdürülebilir ekonomik büyüme için yenilenebilir enerji ve turizm stratejileri konusunda politika yapıcılara öneriler sunması beklenmektedir. Çalışmanın bundan sonraki bölümleri şu şekilde organize edilmiştir: İkinci bölümde turizm ile enerji tüketimi arasındaki ilişki teorik olarak incelenmiş, üçüncü bölümde konuya ilişkin literatür taramasına yer verilmiş, dördüncü bölümde ampirik kısımda kullanılan veri seti ve model tanıtılmış, yöntem açıklanmış, beşinci bölümde ampirik bulgular değerlendirilmiş ve son olarak altıncı bölümde çalışmanın sonucu ve öneriler sunulmuştur.