Bu çalışmada depolanmış tahıllarda önemli kayıplara neden olan Sitophilus granarius L. ve Sitophilus oryzae L.'nin mücadelesinde Mentha piperita L.ve Mentha spicata L'dan elde edilen uçucu yağların fumigant ve kontak toksisiteleri farklı sıcaklıklarda laboratuar koşullarında test edilmiştir.Yürütülen fumigant etki tek doz tarama çalışmaları sonucunda M. spicata' dan elde edilen uçucu yağlar, S granarius'a karşı 30°C de % 98,9 ile en yüksek toksisiteyi göstermiştir. Sıcaklığın 15 ? C'ye düşmesiyle beraber ölüm oranı % 1,7'ye kadar gerilemiştir. Uçucu yağların S. oryzae ile olan fumigant toksisite çalışmaları sonucunda, 30 °C de M. spicata % 99,7 Mentha piperita % 83,9 oranında ölüme neden olmuştur.Yapılan fumigant etki doz-ölüm denemelerinde S. granarius ve S. oryzae için M. spicata kullanılarak LC50 değerleri sırasıyla 30 °C' de 4,59 ve 2,01 µl/ml olarak hesaplanmıştır.M. spicata uçucu yağları, S. granarius üzerinde tek doz kontak etki denemelerinde sıcaklığa bağlı olarak % 84- % 97 arasında ölümlere neden olmuştur. M. spicata en yüksek kontak etkisini % 96,7 ile 15 ºC'de göstermiştir. M. piperita tüm test edilen sıcaklıklarda % 60 dan fazla ölümlere neden olmuştur. S. oryzae'de ise uçucu yağlardan kaynaklanan ölüm oranları tüm sıcaklık değerlerinde % 30 civarında saptanmıştır. Uçucu yağlarla S. granarius üzerinde yürütülen kontak etki doz-ölüm denemelerinde, M. spicata, S. granarius'a karşı en yüksek aktiviteyi 20 ºC'de göstermiş olup LD50 değeri 0,12 µl/böcek olarak saptanmıştır. 10 ? C'deki LD50 değeri 0,15 µl/böcek olarak bulunmuştur.

In this study, fumigant and contact toxicities of Mentha piperita L. and Mentha spicata L. essential oils were evaluated on two important stored product insects, Sitophilus granarius L and Sitophilus oryzae L. under laboratory conditions at different temperatures.In single dose fumigant activity study, essential oils extracted from M. spicata, showed the highest toxicity and caused 98,9 % granary wevil mortality at 30 °C. Mortality rate dropped to 1,7 % when the temperature was decreased to 15 ? C. M. spicata and M. piperita caused 99,7 % and 83,9 % S. oryzae mortality at 30 °C. LC50 values for S. granarius and S. oryzae were 4,59 and 2,01 µl/ml at 30 °C respectively.In single dose contact toxicity study, M. spicata essential oil showed the high contact toxicity and caused 84- 97 % S. granarius mortality. M. piperita essential oil caused more than 60 % mortality at all tested temperatures. Howewer, mortalities observed on S. oryzae were around 30 %. In contact effect dose-mortality study, the LD50 value for M. spicata was 0.12 µl/insect at 20 oC and was 0,15 µl/insect at 10 oC.

39