Bu çalışmada, Karadeniz Bölgesinin doğu, orta ve batı bölgelerinde yetiştirilen baklagil yem bitkilerinin (Yonca Kuru Otu-YKO, Korunga Kuru Otu-KKO, Fiğ Kuru Otu-FKO) ve dane yemlerin (arpa ve buğday) in situ parçalanabilirlikleri, parçalanma karakteristikleri ile enerji değerlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, doğu, orta ve batı Karadeniz bölgelerinden her bir yem için 3' er örnek alınmış ve bu örneklerde ham besin maddeleri analizleri, in situ ve in vitro analizler yapılmıştır. Yetmiş iki saatlik KMP' leri YKO' nda doğu, orta ve batı bölgeleri için sırasıyla; % 67.39, 72.33 ve 72.54; KKO' nda % 63.24, 60.46 ve 63.24; FKO' nda % 68.20, 68.11 ve 70.49 olarak belirlenmiştir. KKO' nun 72 saatlik KMP değeri YKO ve FKO' na kıyasla önemli derecede düşük (P[ 0.05) bulunmuştur. OMP' ye ait 72 saatlik parçalanma değerleri YKO' nda sırasıyla; % 62.86, 68.12 ve 69.14; KKO' nda % 62.59, 59.51, 61.36; FKO' nda % 68.27, 65.88 ve 69.93 olarak saptanmıştır. KKO' na ait 72 saatlik OMP' liği YKO ve FKO' na göre önemli derecede düşük (P[ 0.05) olmuştur. YKO, FKO ve KKO' nun 72 saatlik HPP' likleri doğu, orta ve batı bölgeleri için sırasıyla; % 82.03, 89.84 ve 82.54; % 73.83, 77.43 ve 77.77; % 81.00, 78.76 ve 77.77 olarak belirlenmiştir. KKO ve FKO' nun 72 saatlik HPP değeri, YKO' nun 72 saatlik HPP değerine kıyasla önemli derecede düşük (P[ 0.01) saptanmıştır. KMP, OMP ve HPP' ne ait "a+b" parametreleri bakımından sırasıyla; YKO= FKO]KKO (P[ 0.01), YKO=KKO=FKO ve YKO]KKO=FKO (P[ 0.01) sıralaması saptanmıştır. YKO, KKO ve FKO' nun ME değerleri doğu, orta ve batı bölgeleri için sırasıyla; 1795.20, 1777.17 ve 1881.33 kcal/ kg KM; 1489.70, 1773.60 ve 1664.66 kcal/ kg KM; 1983.45, 1611.96 ve 1647.04 kcal/ kg KM olarak belirlenmiştir. YKO' nun ME değeri KKO' dan önemli derecede yüksektir (P[ 0.05). KKO ile FKO arasında ve YKO ile FKO arasında farklılık bulunmamıştır (P] 0.05). Arpa ve buğdaya ait 48 saatlik KMP değerleri doğu, orta ve batı bölgeleri için sırasıyla; % 89.75, 83.70 ve 84.67; % 91.38, 92.06 ve 90.44 olarak bulunmuştur (P] 0.05). Arpanın KMP değeri buğdaya göre önemli derecede düşük (P[ 0.01) saptanmıştır. OMP değerleri arpa ve buğday için doğu, orta ve batı bölgelerinde sırasıyla; % 89.64, 82.26 ve 85.84 ve % 89.76, 92.96 ve 88.29 olarak bulunmuştur. Arpanın ve buğdayın OMP değerleri arasında önemli derecede farklılık vardır (P[ 0.01). Doğu, orta ve batı bölgelerinden alınan arpa ve buğday örneklerinin 48 saat HPP' ri sırasıyla; % 93.42, 90.94 ve 92.88; % 96.15, 93.81 ve 95.38 olarak bulunmuştur. Buğdayın 48 saatlik HPP değeri arpadan önemli derecede yüksek (P[ 0.01) olmuştur. KMP' ne ait "a+b" parametresi bakımından arpa ile buğday arasında önemli düzeyde farklılık bulunmasına rağmen (P[ 0.01), OMP ve HPP' ne ait "a+b" parametreleri bakımından farklılık bulunmamıştır (P] 0.05). ME değerleri arpa için doğu, orta ve batı bölgelerinde sırasıyla; 1525.89, 1406.11 ve 1552.19 kcal/ kg KM olarak arpa için ise sırasıyla; 1702.54, 1713.02 ve 1542.85 kcal/ kg KM olarak saptanmıştır. Yemler ve bölgeler arasında farklılık bulunmamıştır (P] 0.05).

Tez (doktora) -- Ondokuz Mayıs Üniversitesi, 2001

Libra Kayıt No: 36247