This paper investigates the contribution of Ahl al-hadith, also called the early Salafiyya, to the classical Muslim theology. Its main question is of the scientific value or status of the literature on Muslim creeds developed by the members of this traditionalist circle or movement. Did these hadith scholars develop in the mentioned literature a theological study or discipline that would be alternative to that of Mu?tazilite or Sunnite kalam, which they typically opposed? For a possible answer to this question, I apply a structural analysis to the creedal works of Ahl al-hadith. My main thesis can be summarized as follows: From the third to eighth centuries of hijra, the Salafi works were composed, to a large extent, of successive citations to the Qur'anic verses or Prophetic words and always remained as examples of apologetic and problematic refutations. As a result, they did not include an enterprise for a comprehensive and systematic exploration and explanation of Muslim beliefs. Ahl al-hadith criticized the kalam movements especially of their typically dialectical and speculative way of theology and thus contributed to the growth of kalam itself; but the same hadith scholars failed, unlike their opponents, to be professionally engaged with theological problems and inquiries and establish a scientific study of Islamic faith that would be alternative to the one developed by the Mu'tazilite or Sunnite theologians.

Ehl-i hadis adıyla anılan ilk dönem Selefiyye'sine ait itikadî literatürün ilmî değeri veya statüsü nedir? Söz konusu eserlerde Ehl-i hadis usûlü'd-din sahasında muârız olduğu Mu?tezile ve Ehl-i sünnet kelamına alternatif bir ilmî disiplin geliştirmiş midir? Bu makale bu sorulara cevap bulmak amacıyla ilk dönem selefî literatürü üzerinde yapısal bir analiz yürütmektedir. Ulaşılan anafikir şudur: Üç ilâ sekizinci asrı tutan mütekaddimîn dönemi boyunca selefî literatür büyük ölçüde nasların serdinden oluşmuş, daima redci ve meseleci kalmış, neticede usûlü'd-din sahasını kapsayan sistemli bir araştırma ve açıklama teşebbüsü içermemiştir. Ehl-i hadis hususen cedel ve te'vil konusunda kelamı eleştirmiş ve böylece gelişmesine katkıda bulunmuştur, fakat itikadî soru ve sorunlarla profesyonel düzeyde meşgul olmadığı için, bu sahada Mu?tezile'nin -usûl-i hamse? veya Ehl-i sünnetin -usûl-i selâse? üzere kurduğu türden ilmî bir disiplin kuramamış, alternatif bir akaid ilmi geliştirememiştir.