Bu tezin amacı, ulus devletin liberalleşmesi sürecinin Batı'da ve Türkiye'de ortaya çıkan iki görünümünün tarihsel gelişimi ve bu gelişim içerisindeki toplumsal ve ekonomik dayanaklarından hareketle karşılaştırılması ve farklı görünümlerin nedenlerinin açığa çıkartılmasıdır. Ulus devletin ilk Batı'da ilk görünümü monarşiler dönemi ile birlikte ortaya çıkmıştır. Monarşiler dönemi, egemenliğin monarkın kişiliğinde somutlaştığı, belirli sınırlara ve nüfusa sahip devlet tipi ile ulus devletin ilk örneklerini ortaya koymuştur. Ulus devletin oluşumunda en önemli pay sahiplerinden biri olan toplumsal sınıf ise ticaretin gelişmesi ve sermaye birikiminin güvence altına alınması için öncelikle monarşileri destekleyen sonra da ulus devletin liberalleşmesini sağlayan burjuvazi olmuştur. Ulus devletin liberalleşmesi egemenlik anlayışını da değiştirmiş ve devletin ulus ögesi böylelikle şekillenmeye başlamıştır. İlk olarak sadece kendisini yaratan burjuvaziyi kapsayan ulus, Sanayi Devrimi ile işçi sınıfının sahneye çıkışı ve iki sınıf arasındaki karşıtlıklar sonucunda bugünkü şeklini almıştır. Sermayenin giderek gelişmesi sonucunda, artık ulusal sınırları aşacak boyuta geldiğinde ise karşımıza çıkan küreselleşme olgusu ulus devletin geleceği konusunda bazı tartışmaları gündeme getirmiştir. Her ne kadar ulus devletlerin geleceği sorgulansa da kapitalizmin kendisi ile birlikte gelişen ve onun bir sonucu olan ulus devlet işlevleri değişmesine rağmen bu süreçte ortaya çıkan ekonomik ve siyasal yapının vazgeçilmez bir aktörü olmaya devam etmektedir. Bu noktada Türkiye'de ulus devletin liberalleşmesi konusu önem kazanmaktadır. Batı'daki doğal gelişim sürecinden geçmemiş bir ülke olarak Türkiye'de ulus devletin doğuşu ve liberalleşmesi süreci Batı'daki toplumsal yapıdan farklı bir yapı ve karşıtlıklar içerisinde gerçekleştirmiştir. Batı'da feodal unsurların tasfiyesi ve Sanayi Devriminin getirdiği dönüşümler ile şekillenen ulus devlet, Türkiye'de, Osmanlı'dan devralınan cılız bir yerli burjuvazi ve yarı-feodal unsurların ittifakı sonucunda Batı'dan ayrışan bir gelişim çizgisinde ilerlemiştir. Batı'daki toplumsal tabandan yoksunluk ve küreselleşme sürecinin getirdiği yeni uluslararası iş bölümü sonucunda Türkiye'de, ekonomide liberal ve dünya piyasaları ile bütünleşme amacı taşıyan politikaların benimsenmesi ile devlet aygıtının etki alanının giderek genişlemesi paralellik göstermektedir.