Bu tezin konusu Abbâsî halifesi Muktedir-Billâh’ın veziri İbnü’l-Furât’ın idari, mali ve siyasi faaliyetleridir. İbnü’l-Furât’ın yaşadığı dönemde (241-312/855-924) gerçekleşen siyasi olayları, Abbâsî idari mekanizmasının işleyiş şeklini, mali sistemin açıklarından kaynaklanan yolsuzluk teşebbüslerini, vezir aileleri arasındaki iktidar kavgalarını, muâmere adıyla bilinen komplolar ile yargılamaları ve tüm bunların Abbâsîlerin çöküşünü nasıl etkilediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Dönemin canlı tanıkları tarafından yazılan kronikler, vezirlerin hayatlarına dair kaleme alınan ahbarü’lvüzerâ kitapları, Abbâsî devlet ricalinin konu edinildiği edebi tür niteliğindeki eserler ve modern araştırmalar incelenerek; tarih metoduna uygun bir şekilde hazırlanmıştır. Abbâsîlerin çöküş sürecinin hızlanmasında; dîvânlarda çalışan kâtiplerin, birbirleriyle çatışmaya girişen vezir ailelerinin, zamanla kontrolden çıkan damânlık (iltizam) sisteminin, müsadere uygulamalarının ve kahramâne adı verilen saray hanımlarının etkisinin olduğu tespit edilmiştir. İbnü’l-Furât’ın kâtiplik döneminde daha başarılı ve faydalı katkılar sağladığı görülmüş; vezirliğe atanmasıyla birlikte ise iktidar hırsından dolayı yanlış politikalar izlediği belirlenmiştir. Böylece köklü bir kâtip ailesinden gelen İbnü’l-Furât’ın Abbâsîlerin çöküş sürecine ne tür etkide bulunduğu üzerinde durulmuştur. Doküman analizi tekniği kullanılarak sebep-sonuç ilişkisi içerisinde olayların tasviri yapılmış, dönemin siyasi atmosferi canlı bir biçimde yansıtılmaya çalışılmıştır. Konunun geçtiği zaman diliminin sosyal, kültürel ve edebi yaşamı İbnü’l-Furât’ın ilişki ağı üzerinden anlatılmak istenmiştir. Vezâret rekabetinde dikkat çeken Ali b. İsâ ve İbnü’lFurât’ın birbirinden ayrılan yönlerine değinilerek; tüm çatışmalarına rağmen sadık dostluk yürüttükleri sonucuna varılmıştır. Üç defa vezâret makamına getirilen İbnü’lFurât’ın 312/924 yılındaki son vezirliğinde kişisel hırslarının peşine düşüp, devlet adamlarından hesap sormaya yöneldiği ve aynı sebepten dolayı müsadere, sürgün ve cinayete kadar çeşitli cezalandırma yöntemleri kullandığı neticesine ulaşılmıştır. İbnü’lFurât’ın ölümüyle Abbâsî bürokrasi tarihinde güçlü vezirler çağının bittiğine dair ciddi bulgular ortaya çıkarılmıştır.