Tematem niniejszej rozprawy jest wczesnoszkolna edukacja ucznia zdolnego w świetle koncepcji integralnego rozwoju i wychowania. Głównym celem dysertacji jest teoretyczne i empiryczne rozpoznanie specyfiki wczesnoszkolnej edukacji ucznia zdolnego w świetle koncepcji integralnego rozwoju i wychowania. Cele badań empirycznych (poznawczy, teoretyczny, praktyczny) umożliwiły zdiagnozowanie istniejącego stanu rzeczy oraz sformułowanie konkluzji teoretycznych i aplikacji praktycznych. W procedurze badawczej sformułowano problem główny i problemy szczegółowe, w których zawiera się charakterystyka organizacji procesu edukacji wczesnoszkolnej ucznia zdolnego, przebiegu tego procesu oraz jego efektywności. W badaniach empirycznych przyjęto strategię ilościową i jakościową. W całej rozprawie zastosowano metodę analityczno-syntetyczną, w ilościowych badaniach empirycznych metodę sondażu diagnostycznego z autorskim kwestionariuszem ankiety oraz metody statystyczne w programie SPSS. W badaniach jakościowych zastosowano metodę hermeneutyczną. W badaniach empirycznych wzięło udział 206 nauczycieli wczesnoszkolnej edukacji z województwa podkarpackiego, a 11 z nich uczestniczyło w badaniach jakościowych. U podstaw prezentowanych badań teoretyczno-empirycznych znajduje się warstwicowa koncepcja integralnego rozwoju i wychowania Stefana Kunowskiego, który wyróżnił 5 warstw rozwoju człowieka (biologiczną, psychologiczną, społeczną, kulturową, światopoglądową) oraz 4 dynamizmy rozwoju (siła biosu, etosu, agosu i losu). W świetle tej teorii została dokonana analiza wczesnoszkolnej edukacji ucznia zdolnego. Praca składa się z siedmiu rozdziałów, dopełnionych wstępem, podsumowaniem wyników badań, zakończeniem i aplikacjami, bibliografią i aneksem. Trzy pierwsze rozdziały mają charakter teoretyczny. Rozdział czwarty dotyczy metodologii własnych badań empirycznych, zaś kolejne trzy rozdziały w sposób analityczny prezentują wyniki badań ilościowych oraz jakościowych. Przedstawiona dysertacja ze względu na swój teoretyczno-empiryczny charakter może stanowić cenne źródło wiedzy nie tylko dla nauczycieli, dyrektorów szkół, pedagogów i psychologów szkolnych, ale również dla rodziców i wszystkich tych, którzy zainteresowani są problematyką edukacji wczesnoszkolnej ucznia zdolnego. The subject of this dissertation is the early school education of a gifted student in the light of the concept of integral development and upbringing. The main objective of the dissertation is theoretical and empirical recognition of the specificity of early school education of a gifted student in the light of the concept of integral development and upbringing. The objectives of the empirical research (cognitive, theoretical, practical) made it possible to diagnose the existing state of affairs and to formulate theoretical conclusions and practical applications. In the research procedure, the main problem and detailed problems were formulated, which include the characteristics of the organization of the early school education process of a gifted student, the course of this process and its effectiveness. In the empirical research, a quantitative and qualitative strategy was adopted. Throughout the dissertation, the analytical and synthetic method was used, in quantitative empirical research, the method of diagnostic survey with the author's questionnaire and statistical methods in the SPSS program. The hermeneutic method was used in the qualitative research. The empirical research involved 206 teachers of early childhood education from the Podkarpackie Voivodeship, and 11 of them participated in qualitative research. The presented theoretical and empirical research is based on the contour concept of integral development and upbringing by Stefan Kunowski. The author distinguished 5 layers of human development (biological, psychological, social, cultural, ideological) and 4 development dynamisms (power of bios, ethos, agos and fate). In the light of this theory, an analysis of the early school education of a gifted student was made. The work has a theoretical and empirical character. It consists of seven chapters, supplemented by an introduction, a summary of research results, a conclusion and applications, a bibliography and an annex. The first three chapters are theoretical. The fourth chapter deals with the methodology of own empirical research, while the next three chapters present the results of quantitative and qualitative research in an analytical manner. The presented dissertation, due to its theoretical and empirical nature, can be a valuable source of knowledge not only for teachers, school principals, pedagogues and school psychologists, but also for parents and all those who are interested in the issues of early school education of gifted students.

Wydział Nauk Społecznych, Instytut Pedagogiki; promotor: ks. dr hab. Adam Maj, prof. KUL