Bu araştırma, Azmi Zade'nin hayatı ve Beyzavi tefsirine yazmış olduğu talikleri kapsamakta olup Azmi Zade'nin hayatına genel bakışla başlar; ilmi kimliğini açıklayarak hükümdeki ilmini ve Osmanlı dönemindeki çevresine etkisini ele alarak devam eder. Sonrasında Beyzavi tefsiri üzerine yapmış olduğu taliklere değinerek ve Kur'an tefsirindeki yöntemini tahlil ederek Azmi Zade'nin Beyzavi tefsirine yapmış olduğu taliklerdeki yöntemini açıklamaktadır. Bunun üzerine, onun yöntemini iki esas yöntemle karakterize etmek mümkündür; birincisi Kur'an, sünnet ve selefin sözlerine dayanan nakillerle oluşan tefsir; ikincisi de nasların dakik tahliline dayanarak yapılan akli bir tefsir. Onun tefsir yönteminin ayırt edici özelliği dil bilimlerine, nahiv ve belagat özelliklerine büyük ölçüde yer vermesinin yanında nasların zahirinden uzak bir işari tefsirle aşırılığa kaçmaktan da geri durmasıdır. Araştırmada; ilmi özgünlük ve dikkatli dilbilimsel tahlili bir araya getiren bu yöntemin, yapmış olduğu talikler üzerinden türüne binaen dilbilimsel tefsir alanında mühim bir kaynak olduğuna ulaşılmıştır. Bu kapsamda çalışma, Azmi Zade'nin taliklerinde kullandığı araçları nasıl konumlandırdığını da zikretmekte olup aynı zamanda zahirden uzak bir işari tefsirde ifrattan nasıl kaçındığını da ele almıştır. Araştırma onun taliklerinin tefsir alanında kaliteli bir katkı olduğu ve ilmi özgünlükle akla ve dilbilime dayanan açılımları bir araya getirmesiyle tefsir, nahiv ve belagat ilimlerinde zengin bir kaynakça olduğu sonucuna ulaşmıştır. Bunun yanında önemli bir nokta olarak altını çizmek gerekir ki bu çalışmayla Azmi Zade'nin hayatının veya tefsirinin tamamının bir araya getirildiğini iddia edemeyiz ancak onun özellikle Beyzavi'ye yapmış olduğu talikler sebebiyle tefsir yönünün anlaşılmasına bir katkı sağlama çabası ve onun muhtelif şer'i ve lugavi ilimleri bir araya getirerek mümtazlaşan yöntemini gözler önüne sermektedir diyebiliriz.