ÖZETYüksek Lisans TeziTRAKYA BÖLGESİ ŞEKER PANCARI ÜRETİM ALANLARINDA BEET NECROTIC YELLOW VEIN VIRUS (BNYVV), BEET WESTERN YELLOWS VIRUS (BWYV) VE BEET YELLOWS VIRUS (BYV) HASTALIKLARININ SAPTANMASI ÜZERİNE ARAŞTIRMALARHarun ÖZDEMİRNamık Kemal ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBitki Koruma Anabilim DalıDanışman: Doç. Dr. Havva İLBAĞITrakya Bölgesi'nin Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ illerindeki şeker pancarı üretim alanlarında 2013 yılı üretim döneminde gerçekleştirilen sürvey çalışmalarında, verim kayıplarına neden olan virüs hastalıklarını saptamak amacıyla 126 yaprak örneği toplanmıştır. Şeker pancarı üretim alanlarında yapraklarda sararma, nekroz, mozayik ve şekil bozukluğu simptomları gösteren bu yaprak örneklerinde Beet necrotic yellow vein virus (BNYVV), Beet western yellows virus (BWYV), Beet yellows virus (BYV) hastalıklarını saptamak üzere Double Antibody Sandwich Enzyme-linked Immunosorbent Assay (DAS-ELISA) testi gerçekleştirilmiştir. Test edilen toplam 126 yaprak örneğinden 25 adedinde BNYVV, 6 adedinde BWYV ve 5 adedinde ise BYV bulunduğu saptanmıştır. 8 yaprak örneği BNYVV+BYV, 1 örnek BNYVV+BWYV, 1 örnek BWYV+BYV ile enfekteli iken 14 adet örneğin ise BNYVV+BWYV+BYV ile enfekteli oldukları tespit edilmiştir. DAS-ELISA testi sonucunda Trakya Bölgesi'ndeki illerden alınan 126 adet yaprak örneğinin 60 adedinde tekli ve karışık enfeksiyonlar saptanmıştır. Tek enfeksiyon halinde BNYVV'nin % 19.84, karışık enfeksiyonlar halinde % 38.09 olduğu tespit edilmiştir. BWYV'nin tek enfeksiyon halinde % 4.76, karışık enfeksiyon halinde % 12.69, BYV'nin ise tek enfeksiyon halinde % 3.97, karışık enfeksiyon olarak ise % 18.25 olduğu belirlenmiştir. Söz konusu virüslerin illere göre dağılımının ise Edirne ilinde % 50, Kırklareli ilinde % 41.51, Tekirdağ ilinde ise % 53.33 düzeyinde olduğu saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Şeker Pancarı, BNYVV, BWYV, BYV2014, 42 sayfa

ABSTRACTMSc. ThesisINVESTIGATIONS ON SUGAR BEET VIRUS DISEASES CAUSED BY BEET NECROTIC YELLOW VEIN VIRUS (BNYVV), BEET WESTERN YELLOWS VIRUS (BWYV) AND BEET YELLOWS VIRUS (BYV) IN THE SUGAR BEET GROWING AREAS IN THE TRAKYA REGION OF TURKEYHarun ÖZDEMİRNamık Kemal UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of Plant ProtectionSupervisor: Assoc. Prof. Dr. Havva İLBAĞIIn order to determine yield reducing beet virus diseases in the sugar beet growing areas of Edirne, Kırklareli and Tekirdağ provinces in the Trakya region of Turkey. 126 symptomatic sugar beet leaf samples were collected in 2013. For the identification of Beet necrotic yellow vein virus (BNYVV), Beet western yellows virus (BNYVV) and Beet yellows virus (BYV) Double Antibody Sandwich Enzyme Linked Immunosorbent Assay (DAS-ELISA) tests were implemented to sugar beet leaf samples which were exhibited yellowing, necrosis, mosaic and leaf distortions. As a result of DAS-ELISA tests 25out of 126 leaf samples were found infected with BNYVV, 6 of the them had BWYV and 5 leaf samples revealed the presence of BYV. Beside these individually infected samples 8 out of 126 leaf samples had BNYVV+BYV, 1 of them infected with the mixture of BNYVV+BWYV, another one of them had BWYV+BYV and 14 out of 126 leaf samples however were found infected with those three viruses as individually and as their mixed infections. Individually BNYVV was found 19.84 %, as mixed it was 38.09 %. In the case of BWYV individually 4.76 % as mixed infection 12.69 % rate of disease were determined. Individually infection of BYV was 3.97 % as the mixed infection rate of this virus was found 18.25 %. Those sugar beet virus infections occurred 50 % in Edirne, 41.51 % in Kırklareli and 53.33 % in Tekirdağ province.Key words: Sugar beet, BNYVV, BWYV, BYV2014, 42 pages

51