ÖZET SEKTÖRLERDE DOĞAL AFETLER ARAMA VE KURTARMA BİRLİKLERİNİN YER SEÇİMİ Murat Uluğ Endüstri Mühendisliği Bölümü Yüksek Lisans Tez Yöneticisi : Assist. Prof. Bahar Y. Kara Temmuz, 2003 Afetler büyük can ve mal kaybına sebebiyet veren ve insan hayatını felç eden olağan dışı olaylardır. 17 Ağustos 1999 tarihindeki depremden sonra Türk Silahlı Kuvvetleri, büyük çaplı doğal afetlerle daha iyi şekilde mücadele etmek için özel arama ve kurtarma görevlerinde kabiliyetlerini geliştirme kararını aldı. Türk Genel Kurmay Başkanlığında yapılan çalişmadan sonra Özel Kuvvetler Komutanlığının emir komutasında tabur seviyesinde arama ve kurtarma birliği oluşturulmasına karar verildi. Birlik, deprem, sel, yangın, çığ, kimyasal ve biyolojik afetlerle arama ve kurtarma görevlerini icra etmek için planlandı. Bu çalışmada, Türkiye'nin bütün nüfusuna hizmet veren Ankara' daki bir adet doğal afetler arama ve kurtarma birliğine ilave olarak, her sektör için dört adet yeni arama ve kurtarma tesisleri optimum şekilde yerleştirmeyi amaçladık. Hedefimiz, bu yeni birlikler tarafından hizmet verilecek insan sayışım maksimize etmektir. Doğal olarak, yeni tesislerin yerleşimi doğal afetler görevlerinde çok önemli olan ulaşım zamanını veya ulaşım mesafesini azaltmaktadır. ivHer sektör içinde yeni arama ve kurtarma tesislerinin yerleşimi için Temel Model adım verdiğimiz modeli oluşturduk. Temel Modelin kısıtları ve parametre değerleri değiştirilerek alternative sonuçlar da sunulmuştur. Anahtar Kelimeler : Tesis Yeri Seçimi, Acil Servis, Doğal Afetler Arama ve Kurtarma.

ABSTRACT LOCATION OF NATURAL DISASTERS SEARCH AND RESCUE (SAR) UNITS IN SECTORS Murat Uluğ M.S. in Industrial Engineering Supervisor : Asst. Prof. Bahar Y. Kara July,2003 Disasters are extreme events that cause great loss of life and property and create severe disruption to human activities. After August 17, 1999 Earthquake, Turkish Armed Forces decided to improve its capabilities on specialized search and rescue missions in order to better cope with large scale natural disasters. After a study conducted at Turkish General Staff Level, it has been decided to form a battalion size search and rescue unit subordinate to special forces command. The battalion is designed to conduct search and rescue perations in cases of flood, earthquake, fire, avalance, chemical and biological disasters. In this study, in addition to the one Natural Disasters SAR unit in Ankara to serve all the population of Turkey, we aim to locate four new SAR facilities for each sector in an optimum way. Our objective is to maximize the number of people who get served by these new units. Naturally, location of new facilities decreases the travel time or travel distance which is very important in natural disasters missions. We build the model, named Basic Model, for the location of new SAR facilities in iieach sector. By changing constraints and parameter values of the Basic Model, alternative solutions are also presented. Keywords :Facility Location, Emergency Service, Natural Disasters Search And Rescue in

80