Bu tez planlama ve modernite ilişkisini incelemekte, epistemolojik kaymalar veküreselleşme süreçleri içinde geleneksel planlamanın evrimini izlemekte, Türkmodernleşmesi ve demokratikleşmesinin geniş bağlamında ele alınan Türk planlamatecrübesi temelinde Türkiye için iletişime dayalı bir planlama alternatifi aramaktadır.Ulusal kalkınma için geleneksel planlama, positivist sosyal bilim, ulus devlet vekapitalizm üçgeninde tanımlanan basit modernite bağlamında şekillenmiştir. Buplanlama yaklaşımı devlet ve uzman merkezlidir ve araçsal akla dayanır. Yeniepistemolojik tartışmalara ve küreselleşme süreçlerine parallel olarak gelenekselplanlama krize girmiştir. Günümüzde planlama teorisinde ?iletişimsel dönüş?yaşanmakta olup, bu dönüş daha geniş ve çok katmanlı bir kamusal alanda çeşitlirasyonaliteler arasında rekabeti gerektirmektedir. Planlamayı modernleşme sürecindegeniş ölçüde kullanan, gelişme yolundaki bir ülke olarak Türkiye de planlamadabenzer bir kriz yaşamaktadır. Geleneksel planlama Türkiye'de 1970'lerin sonlarındabitme noktasına gelmiştir. Ancak, 1980'den beri planlamanın yerini almış olan neo-liberal söylem de Türkiye'nin giderek artan etkinlik ve demokratikleşmeproblemlerine yanıt verememiştir. Bu bağlamda, Türkiye basit bir devlet piyasakarşıtlığının ötesine geçerek, kalkınma sürecinde gerçek anlamda iletişime dayalı birplanlama yaklaşımını geliştirmelidir..Planlama teorisindeki genel eğilimler ve 20. yüzyıl Türk planlama tecrübesi temelalındığında, Türkiye'de iletişime dayalı planlama gerçek bir olasılık olarak ortayaçıkmaktadır. Uzun bir geçmişe dayanan çok partili demokrasi tecrübesi ve AB'yetam üyelik adaylığı tarafından son dönemlerde ivme kazandırılan demokratikleşmehareketi ile Türkiye, bu alanda gelişme yolundaki dünyaya öncü olabilecekülkelerden birisidir. İletişime dayalı planlama çerçevesinde kamu, piyasa ve siviltoplum temsilcilerinin biraraya getirilmesinin, planlamanın bilgi temelinigüçlendirmesi, siyasi ve sosyal alanlarda planlamanın meşruiyetini artırması ve buşekilde, planların başarı ile uygulanması olasılığını yükseltmesi beklenmektedir.Anahtar Kelimeler: Kompleks Modernite, Küreselleşme, İletişime Dayalı Planlama,Türk Planlaması

This thesis investigates the relationship between planning and modernity, follows theevolution of conventional planning within epistemological shifts and globalizationprocesses, and searches for a communicative planning alternative for Turkey on thebackground of Turkish planning experience within the broader context of Turkishmodernization and democratization.Conventional planning for national development took shape in the context of simplemodernity characterized by positivist social science, nation state and capitalism. It isstate and expert centered, and based upon instrumental rationality. Parallel to newepistemological debates and globalization processes, conventional planning has goneinto a crisis. Today, there is a ?communicative turn? in planning theory that entailscompetition among multiple rationalities within a broader and multi-layered publicsphere. As a developing country that has used planning extensively in itsmodernization process, Turkey faces a similar crisis in planning. Conventionalplanning in Turkey reached to its limits towards the end of 1970s. However, neo-liberal discourse, replacing planning since 1980, could not deliver to the mountingproblems of efficiency and democracy either. In that context, Turkey needs to gobeyond a simple market versus state dichotomy and should generate a genuinecommunicative planning in its development process.Based upon global trends in planning theory and the Turkish planning experienceover the 20th century, communicative planning is emerging as a real possibility inTurkey. With its long experience in multi-party democracy and recentdemocratization impetus accelerated by its candidacy for full membership into theEU, Turkey can be one of the pioneering countries in the developing world, if itachieves communicative planning. Bringing the state, market and civil societyrepresentatives together, communicative planning can enrich information basis ofplanning, restore legitimacy of plans in political and social domains, and thus,increase the possibility of successful implementation of plans.Keywords: Complex Modernity, Globalization, Communicative Planning, TurkishPlanning

359