ÖZET İZOT AKTIK POLİBUTEN-1'IN KRİSTALLEŞME DAVRANIŞI Hacı Bayram Erdem Kimya Yüksek Lisans Tez Yöneticisi: Assist. Prof. Dr. Gürhan Kalay Ağustos 2002 Polibuten-1'in dört farklı ticari türünün kristalleşme davranışı incelendi ve bu inceleme için bir deney düzeneği hazırlandı. Hazırlanan deney düzeneği, aynı zamanda numunelerin hızlı-soğutulmasını ve küresel kristal yapıların büyümesini gerçek zamanlı bir film olarak kaydedilmesini sağladı. Yarıçapsal büyüme hızlarının, büyük molekül ağırlıklı sınıflar için daha büyük olduğu gözlemlendi. Bulunan sonuçların Lauritzen-Hoffman kristalleşme teorisine uygunluğu gösterildi ve bu teori yanal yüzey serbest enerjisi, a, ile katlanma yüzeyi serbest enerjisi, Qe, değerlerini hesaplamada kullanıldı. Yanal yüzey serbest enerjisi o' nn bütün incelenen türler için değeri 10,4 erg/cm olarak bulundu. Katlanma yüzeyi serbest enerjisi değerlerinin 15,5 erg/cm ile 17,4 erg/cm arasında değiştiği hesaplandı. Katlanma yüzeyi serbest enerjisi, ae, ile kristalleşme hızının moleküler ağırlığa bağlı olmadığı görüldü. Çekirdekleşme katkı maddeleri içeren türün kristalleşme hızının incelenen türler içinde en yüksek olduğu bulundu. Küresel yapıdan sapma olasılığının, daha küçük molekül ağırlıklı sınıflar için daha yüksek olduğu gözlendi. Anahtar Kelimeler : polibüten-1, Lauritzen-Hoffman teorisi, yarıçapsal büyüme hızı, çekirdekleşme katkı maddesi, kristalleşme hızı, polimer kristalleşmesi iv

ABSTRACT THE CRYSTALLIZATION BEHAVIOUR OF ISOTACTIC POLYBUTENE-1 Haci Bayram Erdem M. S in Chemistry Supervisor: Assist. Prof. Dr. Gürhan Kalay August 2002 The crystallization behaviour of different commercial grades of isotactic polybutene-1 was investigated and an experimental set-up was designed for this research study. The experimental set-up constructed provides both fast-cooling of the sample and the recording of the growth of spherulites as a real time movie. The radial growth rate of the spherulites were observed to be higher for the grades with higher molecular weights. The results were found to fit to the Lauritzenn-Hoffman crystallization theory, and this theory is used to calculate the lateral surface free energy, c, and fold surface free energy, oe. The lateral surface free energy was found to be 10.4 erg/cm2 for all the grades investigated. The fold surface free energy calculated to be between 15.5 to 17.4 erg/cm. The fold surface free energies and the crystallization rates do not exhibit any dependence on the molecular weight of the polymer. The polymer containing nucleating agents has the highest crystallization rate. It was observed that the likelihood of deviation from spherical shape is greater for the grades with lower molecular weights. w,rt*'*w*wi^ Key- words :polybutene-l, Lauritzen-Hoffman theory, spherulite growth rate, nucleating agent, crystallization rate, polymer crystallization m

75